Wspieranie dorosłych osób ze spektrum autyzmu w Polsce – od rozważań teoretycznych do praktycznej egzemplifikacji

  • Mirosława Kanar Uniwersytet Zielonogórski, Zakład Pedagogiki Specjalnej al. Wojska Polskiego 71a, 65-762 Zielona Góra https://orcid.org/0000-0002-5426-4066
Słowa kluczowe: autyzm, spektrum autyzmu, stowarzyszenie, fundacja, dorosłość, system wsparcia, system opieki

Abstrakt

Teza. W opracowaniu podjęto tematykę dotyczącą wspierania dorosłych osób ze spektrum autyzmu. Przez wgląd na instytucjonalne podejście do wsparcia osób niepełnosprawnych zauważa się niepowodzenia w niwelowaniu trudności w funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością. Niniejszy artykuł przedstawi przykłady dobrej praktyki we wspieraniu osób z autyzmem.

Omówione koncepcje. W tekście przedstawione zostało zaplecze teoretyczne systemu opieki i wsparcia osób z niepełnosprawnością w Polsce. Ponadto artykuł ukazuje program usamodzielniania na płaszczyźnie zawodowej oraz w aspekcie życiowym (program mieszkań treningowych oraz Domu dla Dorosłych Osób z Autyzmem). Opracowanie zawiera egzemplifikację przykładów dobrej praktyki wspierania dorosłych osób z autyzmem. Omówione zostały najważniejsze założenia Fundacji „Dom Autysty”, Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym „Dalej Razem” oraz Fundacji Generado.

Wyniki i wnioski. Zakończenie ukazuje możliwości wsparcia dorosłych osób z autyzmem, które stwarzają wymienione wyżej Organizacje Pożytku Publicznego. Podsumowaniem niniejszego opracowania jest ukazanie deficytów i możliwości ich niwelowania w systemie wsparcia osób niepełnosprawnych w oparciu o zalecenia dla Polski odnośnie realizacji Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami oraz system samorzecznictwa.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Podjęta tematyka wymaga skoncentrowania się na rozwiązaniach, które ukazuje niniejszy artykuł.

Biogram autora

Mirosława Kanar, Uniwersytet Zielonogórski, Zakład Pedagogiki Specjalnej al. Wojska Polskiego 71a, 65-762 Zielona Góra

Doktorantka III roku na Uniwersytecie Zielonogórskim, kierunek: Pedagogika oraz nauczycielka - terapeutka w Szkole Podstawowej "Dalej Razem" dla dzieci z ASD.  Absolwentka studiów magisterskich na kierunku: Pedagogika Opiekuńczo-Wychowawcza i Profilaktyka oraz studiów licencjackich na kierunku: Pedagogika – Opieka i Profilaktyka Niedostosowania Społecznego. Dodatkowo ukończyła studia podyplomowe na kierunku Oligofrenopedagogika oraz Pedagogika: Edukacja Wczesnoszkolna i Przedszkolna. Posiadająca doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą w normie rozwojowej oraz z osobami z niepełnosprawnością ruchową, intelektualną oraz ze spektrum autyzmu zdobyte dzięki pracy m.in. w Szkole Podstawowej nr 1 w Zielonej Górze, Niepublicznym Przedszkolu z Oddziałami dla Dzieci z Autyzmem "Dalej Razem", w świetlicy socjoterapeutycznej „Mitteinander Wohnen” we Frankfurcie nad Odrą oraz poprzez wolontariat m.in. w Fundacji Aktywnej Rehabilitacji. Autorka publikacji: "Postawy studentów Uniwersytetu Zielonogórskiego wobec osób z niepełnosprawnością ruchową oraz z niepełnosprawnością intelektualną" oraz "Poczucie bezpieczeństwa wśród społeczeństwa w Polsce. Zmiany na przestrzeni lat 2002 - 2017" (w druku).

Bibliografia

Allen, J. G., Fonagy, P., Bateman, A. W. Introduction. W: J. G. Allen, P. Fonagy, A. W. Bateman (red.), Mentalizing in clinical practice. Washington, DC: American Psychiatric Publishing; 2008, s. 1–24.

American Psychiatric Association, (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5, Washington: APA.

Baron-Cohen S., Hadwin J., Hollin P., (2010). Jak uczyć dzieci z autyzmem czytania umysłu,

Kraków: Wydawnictwo JAK.

Dąbrowski, Z., (1996). Pedagogika opiekuńcza w zarysie 2. Olsztyn: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.

Fundacja „Dom Autysty”. Pobrano z: domautysty.org.pl/o-nas/.

Gąciarz, B., Rudnicki, S., Kubicki, P., (2014). System instytucjonalnego wsparcia osób niepełnosprawnych w Polsce – diagnoza dysfunkcji. W: B. Gąciarz, S. Rudnicki (red.), Polscy niepełnosprawni. Od kompleksowej diagnozy do nowego modelu polityki społecznej. Kraków: Wydawnictwa AGH.

Gajewska, G., (1991). Problemy – dylematy wynikające z teorii potrzeb dla teorii i praktyki opieki nad dzieckiem. Zielona Góra: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.

Gajewska, G., (1997). Teoria potrzeb ludzkich a teoria opieki międzyludzkiej. W: Z. Dąbrowski, A. Maciarz (red.), Wybrane zagadnienia pedagogiki opiekuńczej. Zielona Góra: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.

http://stat.gov.pl/Klasyfikacje/doc/icd10/pdf/ICD10TomI.pdf) [Dostęp: 6.11.2018]

Klasyfikacja ICD-10. Pobrano z: http://stat.gov.pl/Klasyfikacje/doc/icd10/pdf/ICD10TomI.pdf.

Maciarz, A., Biedasiewicz, M., (2007). Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera, Studium przypadku. Kraków: Oficyna Wydawnicza ,,Impuls”.

Pawłowski, P., (2017). Integracja. Pobrano z: http://www.niepelnosprawni.pl/files/nowe.niepelnosprawni.pl/public/2017/Integracja_3_2017.pdf.

Raport Komitetu ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami dotyczący realizacji Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami (2019). Pobrano z: https://www.ohchr.org/en/hrbodies/crpd/pages/crpdindex.aspx.

Rozporządzenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityk i Społecznej dot. Środowiskowych Domów Samopomocy (2018). Pobrano z: https://www.gov.pl/web/rodzina/nowy-typ-srodowiskowego-domu-samopomocy.

Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym „Dalej Razem”. Pobrano z: dalejrazem.pl.

Uchwała nr 5/2017 Zarządu PFRON z dnia 24 stycznia 2017 r w sprawie przyjęcia dokumentu pn. Kierunki działań oraz warunki brzegowe obowiązujące realizatorów pilotażowego programu „Aktywny samorząd” w 2017 roku.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1383, z późn. zm.).

Opublikowane
2019-08-15
Jak cytować
[1]
Kanar, M. 2019. Wspieranie dorosłych osób ze spektrum autyzmu w Polsce – od rozważań teoretycznych do praktycznej egzemplifikacji. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 240-249. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.240.249.
Dział
DOŚWIADCZENIE