Elementy kulturowe w przekładzie oficjalnym i Internetowym, czyli kultura i jej przepływ jako element (nie)regulowany

Słowa kluczowe: refrakcja, przekład, Lefevere, tłumaczenie internetowe, Bourdieu, pole tłumaczeniowe

Abstrakt

Cel badań. W związku z istniejącymi konkurującymi ze sobą teoriami ujmującymi podejście do kultury w przekładzie jako czynnik systemowy bądź pozasystemowy, celem badania jest przeanalizowanie przekładu elementów kulturowych w tłumaczeniu oficjalnym (czyli powstałym w systemie regulowanym przez patronów, wydawców, normy itd.) oraz nieoficjalnym (internetowym, powstałym w sposób dobrowolny, niezlecony i poza systemem).

Metodologia. Dokonano porównania elementów kulturowych w przekładzie powieści Maybe Someday Colleen Hoover (2014), która została przetłumaczona zarówno przez Piotra Grzegorzewskiego (2016), jak i internetowego użytkownika posługującego się pseudonimem marika1311. W analizie wykorzystano koncepcję forenizacji i domestykacji Lawrence’a Venutiego (1995; 2004).

Wyniki. Wyniki badania pokazują, że przekład internetowy jest znacznie bardziej forenizujący w porównaniu z przekładem funkcjonującym na rynku wydawniczym. Tłumaczka nieoficjalnego przekładu preferuje kulturę źródłową, czasem nawet kosztem poprawności i zrozumiałości tekstu docelowego.

Wnioski. Sugeruje to, że podejście tłumacza do kultury może rzeczywiście być elementem regulowanym przez system, w którym tłumacz funkcjonuje; ale także wywieranie wpływu systemu na kulturę i język docelowy.

Biogram autora

Patrycja Karpińska, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Filologii Angielskiej, ul. Kuźnicza 22, 50-138 Wrocław

Doktorantka w Instytucie Filologii Angielskiej. Dwukrotna laureatka nagrody Rektora dla Najlepszych Studentów (2013 oraz 2015) w Wyższej Szkole Filologicznej we Wrocławiu. Tłumaczka z wykształcenia, interesuje się zwłaszcza socjologią tłumaczenia oraz teoriami zwrotu kulturowego w przekładoznawstwie. W wolnym czasie tłumaczy artykuły naukowe i z pasją poprawia innych.

Bibliografia

Baker, M. (2014). The Changing Landscape of Translation and Interpreting Studies. W: S. Bermann, C. Porter (red.), A Companion to Translation Studies (ss. 15-27). Wiley Blackwell: Oxford. doi: 10.1002/9781118613504.ch1.

Bourdieu, P., Wacquant, L. J. D. (2001). Zaproszenie do socjologii refleksyjnej. Oficyna Wydawnicza: Warszawa.

Cart, M. (2016). Young adult literature: from romance to realism. American Library Association: Chicago.

Chappell, B. (2012). Would you read novels aimed at ‘new adults’? Pobrano z: https://www.theguardian.com/books/2012/sep/10/new-adult-fiction.

Hejwowski, K. (2007). Kognitywno-komunikatywna teoria przekładu. PWN: Warszawa.

Hoffman, K. (2010). New Adult: What is it? Pobrane z: https://www.writersdigest.com/editor-blogs/guide-to-literary-agents/new-adult-what-is-it.

Hoover, C. (2014). Maybe Someday. Atria Books: New York.

Hoover, C. (2016). Maybe Someday, tłum. marika1311. Pobrano z: https://docer.pl/doc/n55x08, dostęp 17.02.2018.

Hoover, C. (2016). Maybe Someday, tłum. P. Grzegorzewski. Wydawnictwo Otwarte: Kraków.

Karpińska, P. ( 2015). „Niewolnicy, bądźcie we wszystkim posłuszni doczesnym panom” – forenizacja w polskim tłumaczeniu literackim w kontekście postkolonialnym, niepublikowana praca magisterska napisana pod kierunkiem dr hab. Marka Kuźniaka, prof. WSF. Pobrano z: https://www.academia.edu/30262708/_Slaves_Obey_Your_Earthly_Masters_-_Foreignization_in_the_Polish_Literary_Translation_in_the_Postcolonial_Context, dostęp 17.02.2018 r.

Karpińska, P. (2016a). Postcolonial tendencies in translation in the light of centre-periphery preconceptual image schema. Journal of Education Culture Society, 2016(2), 328-339.

Karpińska, P. (2016b). Tłumaczenie a postkolonializm – badanie elementów kulturowych w przekładzie angielsko-polskim. Ogrody Nauk i Sztuk, 2016(6), 435-443.

Kudelina, A. (2006/2007). The Master and Margarita and Freedom of Censorship. Pobrano z: http://www.masterandmargarita.eu/archieven/freedomcensorship.pdf, dostęp 17.02.2018 r.

Lefevere, A. (2009). Ogórki Matki Courage. W: P. Bukowski, M. Heydel (red.), Współczesne teorie przekładu. Antologia (ss. 223-246.) Znak: Kraków.

Venuti, L. (1995). The translator’s invisibility. A history of translation. Routledge: London.

Venuti, L. (2004). Translation, Community, Utopia. W: L. Venuti (red.), The Translation Study Reader (ss. 483-502). Routledge: London.

Wojtasiewicz, O. (2007). Wstęp do teorii tłumaczenia. Wydawnictwo Albatros: Warszawa.

Wolf, M., Fukari, A. (red.). (2007). Constructing a Sociology of Translation. John Benjamins Publishing Company.

Opublikowane
2019-08-15
Jak cytować
[1]
Karpińska, P. 2019. Elementy kulturowe w przekładzie oficjalnym i Internetowym, czyli kultura i jej przepływ jako element (nie)regulowany. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 453-466. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.453.466.