Wiedza płynąca z doświadczenia choroby psychicznej jako możliwość wejścia w inną rolę społeczną. Przykład funkcjonowania grup samopomocowych osób chorujących psychicznie na poziomie psychologicznym i społecznym

  • Aleksandra Zadrożna Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, Polska https://orcid.org/0000-0002-9243-4716
Słowa kluczowe: grupy samopomocowe, choroby psychiczne, umocnienie, stygmatyzacja

Abstrakt

Teza. Osoba doświadczająca choroby psychicznej posiada wiedzę zdobytą z własnego doświadczenia, która może być zasobem używanym do pomocy innym oraz umocnienia własnej osoby.

Omówione koncepcje. Coraz częściej ludzie mają doświadczenia związane z chorobami psychicznymi oraz jej konsekwencjami psychologicznymi i społecznymi. Mimo to nadal społeczeństwo przejawia wiele negatywnych postaw względem osób doświadczających problemów ze zdrowiem psychicznym. Istotnym problemem jest także stygmatyzacja tej grupy oraz jej skutki. Doświadczanie choroby psychicznej wiąże się jednak z nabyciem osobistej wiedzy, która może posłużyć do pomagania  np. innym chorującym oraz zmieniać postawy społeczne. Taką możliwość daje uczestniczenie w grupach samopomocowych osób chorujących psychicznie, które są ogniwem procesu zdrowienia, umacniają jednostkę i pozwalają na przeciwdziałanie negatywnym skutkom choroby, oraz wykorzystanie osobistego potencjału i doświadczenia płynącego z własnego procesu dochodzenia do zdrowia.

Wyniki i wnioski. Działania oparte na własnej wiedzy zdobytej podczas doświadczenia choroby dają możliwość wykorzystania trudnej sytuacji choroby.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Choroby psychiczne oraz ich konsekwencje są istotnym problemem, ich skutki dotykają jednostek oraz całego społeczeństwa. Tematyka grup samopomocowych osób chorujących psychicznie dopiero rozwija się na polskim gruncie nauki.

Biogram autora

Aleksandra Zadrożna, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, Polska

Psycholog, absolwentka Akademii Pedagogiki Spacjalnej w Warszawie, studentka Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich w zakresie Psychologii i Socjologii APS. W ramach dokotoratu zajmuj się jakością życia oraz zasobami osób chorujących na schizofrenię. Zainteresowania naukowo -  praktyczne skupiają się w obszarze psychologi klinicznej, metod pomocy psychologicznej osób chorujących psychicznie oraz środowiskowych programów wsparcia, a także ekonomii społecznej i projektów pozarządowych.

Bibliografia

Abbey, S., Charbonneau, M., Tranulis, C., Moss, P., Baici, W., Dabby, L. i wsp. (2011) Stigma and discrimination. Canadian Journal of Psychiatry; 56 (10), 1–9.

Bąbska, B. (2005). Samopomoc, Warszawa: CAL.

Brzezińska, A. I. (2011). Samoorganizacja i samopomoc jako warunki i skutki aktywności społeczności lokalnych. Polityka Społeczna, numer specjalny pt.: Aktywizacja społeczna a rozwój społeczności. Zasoby, kompetencje, partnerstwo, 10-14.

CBOS (2012). Komunikat z badan. Stosunek do osób chorych psychicznie. Warszawa: Fundacja Centrum Badań Opinii Publicznej. Pobrano z: https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2012/K_147_12.PDF.

Cechnicki, A., Bielańska, A., Franczyk, J. (2007). Piętno choroby psychicznej: antycypacja i doświadczanie. Postępy Psychiatrii i Neurologii, 16 (2), 113-121.

Cechnicki, A., Liberadzka, A. (2012). Nowe role osób chorujących psychicznie w procesie leczenia i zdrowienia, Psychiatria Polska, 16 (6), 995-1005.

Chinman, M., Kloos, B., O’Connell, M., Davidson, L. (2002). Service providers’ views of psychiatric mutual support groups. Journal of Community Psychology, 30, 349-366.

Corrigan, P. W., Watson, A. C., Barr, L. (2006). The self-stigma of mental illness: implications for self-esteem and self-efficacy. Journal of Social and Clinical Psychology, 25 (9), 875–884.

Davidson, L., Bellamy, C., Guy, K., Miller, R. (2012). Peer support among persons with severe mental illnesses: a review of evidence and experience. World psychiatry, 11 (2), 123-128.

Davidson, L., Chinman, M., Sells, D., Rowe, M. (2006). Peer Support Among Adults With Serious Mental Illness: A Report From the Field, Schizophrenia Bulletin, 32 (3), 443–450.

Happell, B., Roper, C. (2003). The role of a mental Health consumer in the education of postgraduate psychiatric nursing students: The students’ evaluation. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 10 (3), 343–350.

Jackowska, E. (2009). Stygmatyzacja i wykluczenie społeczne osób chorujących na schizofrenię – przegląd badań i mechanizmy psychologiczne. Psychiatria Polska, 43 (6), 655–670.

Juros, A. (1999). Psychospołeczne uwarunkowania aktywności samopomocowej: umacnianie osoby, grupy i wspólnoty, Roczniki Psychologiczne, 1 (2), s. 125-148.

Kasperek-Golimowska, E. (2016). Stan zdrowia psychicznego i samopoczucie Polaków. W: K. Waszyńska, M. Filipiak (red.), Współczesne konteksty psychoterapii i socjoterapii (ss. 165 – 188). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

Kondracka-Szala, M. (2015). Wsparcie społeczne osób stygmatyzowanych. Wirtualne grupy samopomocowe. Warszawa: Difin.

Mroczek, B., Wróblewska, I., Kędzierska, A., Kurpas, D. (2014). Postawy dorosłych Polaków wobec osób chorych psychicznie. Family Medicine & Primary Care Review, (3), 263-265.

Oyster, C. K. (2002). Grupy Poznań: Zysk i Spółka.

Pistrang, N., Barker, C., Humphreys, K. (2008). Mutual help groups for mental health problems: A review of effectiveness studies. American journal of community psychology, 42 (1-2), 110-121.

Pitt, W., Lowe D., Hill, S., Prictor M., Hetrick S. E., Ryan R., Berends L. (2013). Consumer-providers of care for adult clients of statutory mental health services, 3, 1-108. DOI: 10.1002/14651858.CD004807.pub2.

Świtaj, P. (2009). Rola diagnozy psychiatrycznej w procesie stygmatyzacji osób z zaburzeniami psychicznymi. Postępy psychiatrii i neurologii, 18 (4), 277-386.

Wood, A. L., Wahl O. F. (2006). Evaluating the eff ectiveness of a consumer-provided mental health recovery education presentation. Psychiatric Rehabilitation Journal, 30 (1), 46–53.

Opublikowane
2019-08-15
Jak cytować
[1]
Zadrożna, A. 2019. Wiedza płynąca z doświadczenia choroby psychicznej jako możliwość wejścia w inną rolę społeczną. Przykład funkcjonowania grup samopomocowych osób chorujących psychicznie na poziomie psychologicznym i społecznym. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 162-169. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.162.169.
Dział
TRANSGRESJA