Wyuczona bezradność człowieka a jego rola w organizacji

  • Anna Aleksandra Jurczak Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Polska https://orcid.org/0000-0002-8291-293X
Słowa kluczowe: wyuczona bezradność, Ja podmiotowe, Ja przedmiotowe, deficyty, pracownik

Abstrakt

 

Teza. „Wyuczona bezradność” stała się zjawiskiem, które w XXI wieku jest ściśle związane ze sposobem funkcjonowania pracownika we wszystkich organizacjach (tak w dużych, jak i w małych firmach), ale także z ryzykiem, z którym muszą liczyć się osoby zarządzające bądź działy zasobów ludzkich. Sam problem dotyczy także przedstawicieli wolnych zawodów i osób samozatrudnionych. Artykuł ukazuje sposób funkcjonowania  jednostki wykazującej wyuczoną bezradność oraz różnego rodzaju deficyty, na które jest ona narażona. 

Omówione koncepcje. Na potrzeby artykułu zostały omówione koncepcje wyuczonej bezradności (M. E. P. Seligman; L. Y. Abramson i J. Teasdale; M. Kofta i G. Sędek) oraz konstrukty Ja (Ja podmiotowe, Ja przedmiotowe, Ja idealne, Ja realne, Ja powinnościowe).

Wyniki i wnioski. „Wyuczona bezradność” jest czynnikiem, który w znaczący sposób wpływa na kondycję psychiczną człowieka. Mechanizm ten znajduje negatywne odzwierciedlenie w samoocenie człowieka, co w dużym stopniu modyfikuje jego motywację oraz chęć do działania. W rzeczywistości organizacyjnej wspomniane aspekty w sposób bezpośredni przekładają się na efektywność pracy i lojalność pracowniczą, co odbija się na jakości świadczonych usług i migracji kadry.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Połączenie tematyki z zakresu psychologii organizacji i psychologii zarządzania, która znajduje swoje odzwierciedlenie w zmieniającej się rzeczywistości pracowników firm, zarówno tych małych, jak i dużych. Ukazuje ono mechanizm funkcjonowania człowieka oraz jego szanse i zagrożenia we współczesnym świecie.

Biogram autora

Anna Aleksandra Jurczak, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Polska

Absolwentka studiów licencjackich i magisterskich na kierunku Pedagogika Przedszkola i Wczesnoszkolna na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie, Psychologii stosowanej na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studiów magisterskich na kierunku Psychologia w Zarządzaniu na Uniwersytecie Jagiellońskim. Obecnie doktorantka IV roku z zakresu obszaru wiedzy nauk humanistycznych w dziedzinie nauk humanistycznych, w dyscyplinie nauk o zarządzaniu. Zawodowo pracuje jako nauczyciel oraz psycholog zarówno dzieci jak i osób dorosłych. 

Bibliografia

Aronson, E.. Wilson, T., Akert. R. M. (1997). Psychologia społeczna. Poznań: Zysk i S-ka.

Bąk, W., (2002), E. Tory Higginsa teoria rozbieżności ja, Przegląd Psychologiczny, 45 (1), 39-55.

Craumer, M., (2002). How to Think Strategically About Outsourcing. Harvard Management Update, 5, 33-37.

Gąsiorowska, M., Grochowska, A. (2012), Spójność pojęciowa komunikatu perswazyjnego: rola prywatnych teorii rzeczywistości, wyuczonej bezradności i afektu, Przegląd Psychologiczny, 55, 233-252.

Govindarajan, V. (2016), The Scary Truth About Corporate Survival, Harvard Business Review, 12, 24-25.

Jarmakowski, T. (2009), Styl atrybucji, poczucie kontroli i płeć a podatność na powstawanie syndromu wyuczonej bezradności, Acta universitatis lodziensis folia psychologica, 13, 55-73.

Kaja, B. (1997), Lęk przed niepowodzeniem a wyuczona bezradność, Forum Psychologiczne, 2 (2), 63-74.

Krampen, G., Ohm, D. (1979), Generalisierte Kontrollüberzeugungen („Locus of Control") von Kurpatienten mit Herz-Kreislauferkrankungen (essentielle Hypertonie, koronare Herzkrankheiten), Medizinische Psychologie, 7, 171-180.

Matejun, M. (2012), Specyfika zarządzania małymi i średnimi przedsiębiorstwami, Zarządzanie małą i średnią firmą w teorii i ćwiczeniach. Warszawa: Difin.

Młynarczyk, M. (2006), Ja idealne vs Ja powinnościowe. Analiza emocjonalnych konsekwencji rozbieżności w systemie „ja” na podstawie teorii autoregulacji E. T. Higginsa, Studia z psychologii w KUL, 13, 189-206.

Nieć, M. (2018), Innowacyjność przedsiębiorstw, Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, s. 43-46

Strzelecka-Lemiech, A. (2014), Wyuczona bezradność u ofiary przemocy domowej. Pracownik socjalny w terenie, 29, 3-5.

Suszek, H., (2007), Różnorodność wielości Ja, Roczniki Psychologiczne, 10 (2), 7-37.

Uważaj na swoje czyny, bo staną się nawykami. Pobrano z: http://greenlifestrategy.com/uwazaj-na-swoje-czyny-bo-stana-sie-nawykami/.

Valdiserri, G. A., Wilson J. L., (2010). The study of leadership in small business organizations: Impact on profitability and organizational success. Pobrano z: https://www.researchgate.net/publication/289655806_The_study_of_leadership_in_small_business_organizations_Impact_on_profitability_and_organizational_success/.

Wiatrowska, A. (2017), Poczucie umiejscowienia kontroli a radzenie sobie ze stresem u kobiet z jadłowstrętem psychicznym – badanie wstępne. Annales universitatis Mariae Curie - Skłodowska Lublin – Polonia, 30 (2), 149-159.

Opublikowane
2019-08-15
Jak cytować
[1]
Jurczak, A. 2019. Wyuczona bezradność człowieka a jego rola w organizacji. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 178-188. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.178.188.
Dział
TRANSGRESJA