Wpływ nieuświadomionej ekspozycji związku niezgodnego bodźców wzrokowych i węchowych na zasoby uwagi.

  • Marcelina Zofia Krawiec Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, ul. J. Wł. Dawida 1, 50-527 Wrocław https://orcid.org/0000-0002-4082-3576
  • Jacek Jarmasz Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, ul. J. Wł. Dawida 1, 50-527 Wrocław https://orcid.org/0000-0002-9959-3883
  • Aleksandra Kuchejda Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, ul. J. Wł. Dawida 1, 50-527 Wrocław https://orcid.org/0000-0001-7990-3090
Słowa kluczowe: korespondencja międzymodalna, procesy uwagowe, zasoby uwagi

Abstrakt

Cel badań. Celem niniejszego badania było sprawdzenie, czy nieuświadomiona niezgodność odbieranych przez węch i wzrok bodźców wpływa na szybkość i poprawność zadań wykorzystujących zasoby uwagi. Niezgodność między bodźcami polegała tu na prezentowaniu osobie badanej niepasujących do siebie zapachu i koloru.
Metodologia. W badaniu użyto gry komputerowej Wondering Circles, która oparta jest na MOT - Multiple Object Tracking. Do analiz użyto tu dwóch wskaźników - czasu odpowiedzi i liczby trafień - czyli poprawnie wskazanych kół. Bodźcem węchowym podczas badania był miętowy olejek, aplikowany w specjalnym pojemniczku. Osoby badane grały w dwóch wariantach - zgodnym, kiedy tło gry komputerowej odpowiadało zapachowi miętowemu oraz niezgodnym, kiedy tło gry nie odpowiadało zapachowi miętowemu.
Wyniki. Analiza wykazała, że niezgodność między modalnościami węch-wzrok wpływa na czas całkowity wykonania zadania. Czas ten w wariancie niezgodnym jest dłuższy niż w wariancie zgodnym. Nie wykazano jednak, by gra w wariancie niezgodnym wpływała istotnie na ilość trafień, choć można mówić tu o pewnej tendencji zbieżnej z założeniami hipotezy.
Wnioski. Badanie pokazało, że nasze zmysły nie działają w odizolowaniu od siebie. Dodatkowo pełnią one ważną rolę w szybkości wykonywania zadań opartych na procesach uwagowych. Wynik uzyskany na poziomie tendencji zgodnej z założeniami naszej hipotezy może natomiast stanowić świetną przesłankę do kontynuowania badań nad postawionymi przez nas zagadnieniami. W przyszłych badaniach należałoby jednak wykluczyć wpływ innych zmiennych, m.in. zastosować automatyczne aplikowanie zapachu, losowy dobór osób badanych, ujednolicić porę dnia do przeprowadzania badań.

Biogramy autorów

Marcelina Zofia Krawiec, Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, ul. J. Wł. Dawida 1, 50-527 Wrocław

Jestem studentką czwartego roku psychologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Interesuję się szeroko pojętymi procesami poznawczymi, neuropsychologią oraz wpływem immersyjnego środowiska wirtualnego na człowieka. Obecnie, wraz z innymi studentami, jesteśmy w trakcie badania wpływu płci biologicznej i psychologicznej na poziom ucieleśnienia w wirtualnej rzeczywistości. 

Jacek Jarmasz, Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, ul. J. Wł. Dawida 1, 50-527 Wrocław

Jestem studentem psychologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Moje zainteresowania to psychologia płci społecznej, psychologia męskości oraz psychoseksuologia.

Aleksandra Kuchejda, Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, ul. J. Wł. Dawida 1, 50-527 Wrocław

Studiuję psychologię na Uniwersytecie Wrocławskim. Moje zainteresowania to psychologia płci, psychologia pracy i organizacji oraz social media z perspektywy psychologicznej.

Bibliografia

Sakai, N. i in. (2005). The Effect of Visual Images on Perception of Odors. Chemical Senses, (30), 1244-1245.

Dematte, L. M., Sanabria, D. i Spence C. (2009). Olfactory Discrimination: When Vision Matters? Chemical Senses, (34), 103-109.

Sakai, N. i in. (2010). Cross-modal integration between odors and abstract symbols. Neuroscience letters, (478), 175-178.

Morrot G., Brochet F.i Dubordieu, D. (2001). The Color of Odors. Brain and Language, (10), 1006-1017.

Blackwell, L. (1995). Visual cues and their effects on odour assessment. Journal of Noutrition and Food science, (5), 24-28.

Zelnner, D. A., Bartoli, A.M., i Eckard, R. (1991). Influence of color on odour identification and liking ratings. American Journal of Psychology, (104), 547-561.

Dalton, P. (2002). Olfaction. Steven`s Handbook of Experimental Psychology, vol.1, Sensation and perception, 691-746.

Zellner, D. A., Kautz, M.A. (1991) Color affects perceived odor intensity. J Exp Psychol Hum Percept Perform. 16:391–397.

Dematte, L. M., Sanabria, D., Spence, C. (2006). Cross-modal associations between odors and colors. Chem Senses. 31:531–538.

Gottfried, J. A., Dolan, R.J. (2003). The nose smells what the eye sees: crossmodal visual facilitation of human olfactory perception. Neuron. 39:375–386.

Gilbert, A.N., Martin, R., Kemp, S.E. (1996). Cross-modal correspondence between vision an olfaction: the color of smells. Am J Psychol. 109:335–351.

Stevenson, R.J., Oaten, M. (2008). The effect of appropriate and inappropriate stimulus color on odor discrimination. Perception & Psychophysics, 70 (4), 640-646. DOI: 10.3758/PP.70.4.640.

Piqueras-Fiszman, B., Spence, C. (2012). The influence of the color of the cup on consumers’ perception of a hot beverage. Journal of Sensory Studies, 27 (5), 324-331. DOI: 10.1007/s12078-009-9046-4.

Shankar, M. U., Levitan, C. A., Prescott, J., Spence, C. (2009). The Influence of Color and Label Information on Flavor Perception. Chemosensory Perception, 2 (2), 53-58. DOI: 10.1007/s12078-009-9046-4.

Nęcka, E., Orzechowski, J., Szymura, B.(2006). Uwaga i świadomość. W: Nęcka, E., Orzechowski, J., Szymura, B. Psychologia poznawcza (177-228).Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA.

Kahneman, D. Remarks on attention control. W: A. F. Sanders (red.), Attention and performance (t.III). Amsterdam: North-Holland Publishing Company.

Kahneman, D. (1973) Attention and effort. New Jersey: Prentice Hall

Nęcka, E. (1995). Proces twórczy i jego ograniczenia. Kraków: Oficyna Wydawnicza “Impuls”

Szymura, B., Nęcka, E. (2004). Jednorodna uwaga- reaktywacja. Studia Psychologiczne. 41, 47-56

Johnston, W.A. (1978). The intrusiveness of familiar nontarget information. Memory and Cognition, 6, 38-42.

Johnston, W.A., Heinz, S.P. (1979). Depth of nontarget processing in an attention task. Journal of Experimental Psychology. Human Perception and Performance, 5, 168-175.

Johnston, W.A., Wilson, J. (1980). Perceptual processing of nontargets in an attention task. Memory and Cognition, 8, 372-377.

Johnston, W.A., Dark, V.J. (1986). In defense of intraceptual theories of attention. Journal of Experimental Psychology. Human Perception and Performance, 8, 407-421.

Opublikowane
2019-08-15
Jak cytować
[1]
Krawiec, M., Jarmasz, J. i Kuchejda, A. 2019. Wpływ nieuświadomionej ekspozycji związku niezgodnego bodźców wzrokowych i węchowych na zasoby uwagi. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 364-373. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.364.373.