A literatura? Epoki dawne w odbiorze licealistów - rozpoznania

  • Paulina Słoma Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ul. Fredry 10, 61-701 Poznań https://orcid.org/0000-0001-8795-439X
Słowa kluczowe: dydaktyka literatury, liceum, człowiek, teksty literackie, motywy literackie

Abstrakt

Cel badań: Próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób postrzegana jest literatura epok dawnych z perspektywy uczniów pierwszych klas liceum. Wykorzystanie zdobytych informacji na rzecz dydaktyki języka polskiego.

Metoda: Bazę wyjściową podjętych rozpoznań stanowiły wyniki badania ankietowego przeprowadzonego w liceach pod koniec roku szkolnego 2017/2018 wśród pierwszoklasistów z wielkopolskich szkół. Analizę uzyskanego materiału poprzedziła diagnoza obecności samej literatury w wymaganiach programowych przeznaczonych dla pierwszej klasy oraz analiza wymagań stawianych na maturze. Ostatni etap rozważań – oparty na wynikach uczniowskich ankiet – ujęty został w perspektywie możliwości antropologiczno-kulturowego ujęcia szkolnej literatury epok dawnych.

Wyniki: Analiza uczniowskich odpowiedzi pozwoliła zauważyć, że literatura nie stanowi częstego punktu odniesienia dla uczniów kończących pierwszą klasę liceum. Informacje zgromadzone podczas całorocznej nauki na przedmiocie język polski oscylują pomiędzy kwestiami wizualności epoki a indywidualnymi upodobaniami. Nie łączą się jednak bezpośrednio z przedmiotem - bliżej im do uczniowskiej recepcji kultury popularnej lub ogólnych skojarzeń, które uniemożliwiają pozytywną ocenę uczniowskich kompetencji w odbiorze i rozumieniu epok literackich.   

Wnioski: Antropologiczne ujęcie uczniowskich refleksji pozwala na wstępne opracowanie metod pracy skupiających się na tekstach literackich już od epok najdawniejszych. Życie człowieka epok dawnych, uwikłanego w swoją kulturę, nie musi stanowić bariery uniemożliwiającej współczesnemu licealiście zrozumienie tekstów dawnych. 

Bibliografia

Bohusiewicz, P. (2011). Kulturowa historia literatury staropolskiej: studium przypadku. Roczniki Antropologii Historii, 1 (2), 17.

Centralna Komisja Egzaminacyjna (2013). Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku 2014/2015.

https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2015/Informatory/2015/Jezyk-polski.pdf.

Cieński M.(2017). Nowa Humanistyka i odpowiedzialność za ciągłość (dawnej) tradycji. Teksty Drugie, 1, 238.

Eliade, M.(1972). Czas święty, mity, W: Sacrum, mit, historia. Warszawa. Państwowy Instytut Wydawniczy.

Greenblatt, S (2006). Poetyka kulturowa. Pisma wybrane. Kraków. Wydawnictwo Universitas.

Hernas, Cz.(1989). Literatura baroku. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lewis, C. S.(1995). Odrzucony obraz. Wprowadzenie do literatury średniowiecznej i renesansowej. Kraków. Wydawnictwo Znak

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000467.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20090040017.

Popiel, M.(2012). Poetyka autokreacji. Narracje doświadczenia artystycznego, W: A. Nycz (red.), Kulturowa Teoria Literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje. Kraków. Wydawnictwo Uniwersitas.

Śnieżko, D.(2017). Interpretacje po końcu świata, Poznańskie Studia Polonistyczne, nr 30.

Wichary, G.(1988), O potrzebie i sposobie istnienia historii literatury w szkole. Na przykładzie literatury okresu baroku, W: W. Dynak, M. Inglot (red.) : Edukacja literacka w szkole. Antologia opracowań. Cz. II Teoretyczne i praktyczne problemy szkolnej interpretacji tekstów literackich oraz zagadnienia procesu historycznoliterackiego. Wrocław. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Opublikowane
2019-08-15
Jak cytować
[1]
Słoma, P. 2019. A literatura? Epoki dawne w odbiorze licealistów - rozpoznania. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 467-478. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.467.478.