Choroby psychiczne. Edukacja antydyskryminacyjna

  • Katarzyna Chotkowska Instytut Psychologii, Zakład Psychologii Klinicznej Człowieka Dorosłego Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, Polska https://orcid.org/0000-0002-4006-9446
Słowa kluczowe: edukacja, dyskryminacja, zaburzenia psychiczne

Abstrakt

Teza. Osoby chorujące psychicznie są grupą szczególnie narażoną na łamanie ich praw oraz stygmatyzację. Badania pokazują, że w naszym społeczeństwie wciąż dominują niechętne postawy wobec osób doświadczających problemów psychicznych, co niesie za sobą wiele negatywnych skutków. Edukacja antydyskryminacyjna może zredukować niechętne postawy społeczne.

Omówione koncepcje. Skutkami stygmatyzacji są utrata lub niemożność podjęcia pracy. co w konsekwencji może być przyczyną ubóstwa. Stygmatyzacja jest też przeszkodą w zdrowieniu osób chorujących, może być przyczyną odtrącenia ze strony bliskich, a nawet prowadzić do prób samobójczych. Dzieje się tak mimo prowadzonych działań antydyskryminacyjnych i destygmatyzacyjnych.

Wyniki i wnioski. Należy wprowadzić więcej działań antydyskryminacyjnych dotyczących osób chorujących psychicznie skierowanych do uczniów, studentów i całego społeczeństwa. Do tych inicjatyw należy w miarę możliwości angażować osoby doświadczające problemów psychicznych.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Stygmatyzacja osób chorujących jest zjawiskiem powszechnym, jest to też obszar zainteresowania wielu badaczy. Jednak nadal jest zbyt mało analiz, które zajmowałyby się badaniem podejmowanych działań antydyskryminacyjnych oraz opracowywaniem rekomendacji w tym zakresie.

Bibliografia

Angermeyer, M.C., Matschinger, H. (2003). The stigma of mental illness: effects of labelling on public attitudes towards people with mental disorder. Acta Psychiatrica Scandinavica, 108 (4), 304–309.

Babicki, M., Kotowicz, K., Piotrowski, P., Stramecki, F., Kobyłko, A., Rymaszewska, J. (2018). Obszary stygmatyzacji i dyskryminacji osób chorujących psychicznie wśród respondentów internetowych w Polsce. Psychiatria Polska, 52 (1), 93-102.

CBOS. (2012). Komunikat z badań: Stosunek do osób chorujących psychicznie. Pobrane z: https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2012/K_147_12.PDF.

Corrigan, P.W., Watson, A.C. (2002). The paradox of self-stigma and mental illness [Paradoks samostygmatyzacji i chorób psychicznych]. Clinical Psychoogy Science and Pracice, 9, 35–53.

Co warto wiedzieć o schizofrenii…? Informator edukacyjny Miejskiego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Miasta Lublin na lata 2012 – 2015. Pobrane z: https://lublin.eu/gfx/lublin/userfiles/_users/b-dabek/broszury/co_warto_wiedziec_o_schizofrenii..._-_broszura.pdf.

Dalky, H. F. (2012). Mental illness stigma reduction interventions review of intervention trials [Przegląd interwencji w zakresie ograniczania stygmatyzacji chorób psychicznych]. Western Journal of Nursing Research, 34 (4), 520–547.

de Barbaro, B. (2004). Między rozpoznaniem psychiatrycznym a „rozpoznaniem rodzinnym”. Psychiatria. Polska, 38 (5), 771–782.

Kaszyński, H., Cechnicki, A. (2011). Polscy pracodawcy wobec zatrudniania osób chorujących psychicznie. Psychiatria Polska, 45 (1) 50-52.

Krawczyński, Ł. (2016). Medialny obraz osób z zaburzeniami psychicznymi na przykładzie wybranych dzienników. Studia Medioznawcze, 4 (67), 61- 73.

Kwiecień, P. (2014). Edukacja antydyskryminacyjna w Polsce – przegląd działań. Pobrane z: http://siectolerancji.pl/sites/default/files/upload/Edukacja%20antydyskryminacyjna%20w%20Polsce.pdf

Maciaszek, J. (2012). Piętno: problem stygmatyzacji i wykluczenia społecznego osób z zaburzeniami psychicznymi. Studia Politicae Universitatis Silesiensis, 9, 299-315.

Podogrodzka-Niell, M., Tyszkowska, M. (2014). Stygmatyzacja na drodze zdrowienia w chorobach psychicznych – czynniki związane z funkcjonowaniem społecznym. Psychiatria Polska, 48 (6), 1201-1211.

Pompili, M., Mancinelli, I., Tatarelli, R. (2003). Stigma as a cause of suicide. The British Journal of Psychiatry, 183 (2), 173-174.

Szafrański, T. (2014). Ochrona zdrowia psychicznego we współczesnym świecie. W: Ochrona zdrowia psychicznego w Polsce. Raport RPO (ss. 11-17). Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.

Świerszcz, J. (2015). Edukacja antydyskryminacyjna w szkole. W: Lekcja równości. Jak prowadzić działania antydyskryminacyjne w szkołach (ss. 13-20). Warszawa: Kampania Przeciwko Homofobii.

Świtaj, P. (2005). Piętno choroby psychicznej. Postępy Psychiatrii i Neurologii, 14 (2), 137-144.

Świtaj, P. (2009). Rola diagnozy psychiatrycznej w procesie stygmatyzacji osób zaburzeniami psychicznymi. Postępy Psychiatrii i Neurologii, 18 (4), 377–386.

Opublikowane
2019-08-14
Jak cytować
[1]
Chotkowska, K. 2019. Choroby psychiczne. Edukacja antydyskryminacyjna. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 56-62. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.56.62.