Norma a użycie w zakresie składni: imiesłowowe równoważniki zdań

  • Aneta Kisiel Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Słowa kluczowe: norma językowa, użycie języka, imiesłowowyrównoważnik zdania

Abstrakt

Cel badań. Celem badania było sprawdzenie, czy i w jaki sposób normy skodyfikowane są realizowane w praktyce językowej - sprawdzano, czy respondenci potrafią prawidłowo ocenić poprawność zdania i poprawić zauważone błędy, a także czy są w stanie dokonać transformacji składniowych, podstawę których stanowiła hipoteza badawcza zakładająca, że w niektórych przypadkach mogą zostać użyte konstrukcje z imiesłowowym równoważnikiem zdania.

Metodologia. Wyniki uzyskano dzięki badaniom ankietowym, przeprowadzonym w ostatnim kwartale 2015 roku w dwustuosobowej grupie lubelskich studentów. W celu zdiagnozowania wpływu profilu kształcenia na poziom wiedzy i umiejętności językowych przebadano studentów zarówno kierunków humanistycznych, jak i kierunków technicznych.

Wyniki. Zadania, które sprawdzały znajomość zasad użycia imiesłowowego równoważnika zdania, pokazują, iż jest to konstrukcja coraz mniej popularna w języku studentów. Można dostrzec, że najważniejsze zasady użycia imiesłowowego równoważnika (zasada tożsamości podmiotu i następstwa czasu) są znane i respektowane przez większość ankietowanych (niezależnie od profilu kształcenia). Jednak przestrzeganie bardziej szczegółowych reguł często sprawiało badanym trudności.

Wnioski. Wyniki ankiety wskazują na coraz mniejszą znajomość norm w zakresie użycia imiesłowowych równoważników zdania. W mojej ocenie możliwe jest zahamowanie tych zjawisk, jednak wymaga to podjęcia odpowiednich kroków ze strony władz uniwersyteckich. Niewątpliwie zajęcia z zakresu kultury języka powinny zostać wpisane na stałe do programu studiów, nie tylko polonistycznych.

Bibliografia

Bańko, M., (2008).O normie i błędzie, Poradnik Językowy, z. 5, s. 3-17.

Buttler, D., Kurkowska, H., Satkiewicz, H., (1971).Kultura języka polskiego, t. 1: Zagadnienia poprawności gramatycznej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Cegieła, A., (1995). Norma wzorcowa i użytkowa komunikacji we współczesnej polszczyźnie.W: Miodek, J.,(red.),O zagrożeniach i bogactwie polszczyzny: Forum Kultury Słowa (s. 25-33). Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej.

Jadacka, H., (2009). Użycie imiesłowowych równoważników zdań. W:Jadacka, H.,Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia (s. 184-196). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Jadacka, H., (2015).Równoważnik zdań. W: Markowski, A., (red.), Wielki słownik poprawnej polszczyzny (s. 1660). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kołodziejek, E., (2011).Co dało nam zróżnicowanie normy językowej? W: Piotrowicz, A., Witaszek-Samborska, M., Skibski, K., (red.),Norma językowa w aspekcie teoretycznym i pragmatycznym(s. 69-75).Poznań:Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Markowski, A., (1992).Polszczyzna końca XX wieku. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Markowski, A., Puzynina, J., (1993/2010).Kultura języka. W:Bartmiński, J., (red.),Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2. Współczesny język polski (s. 73-83). Wrocław: Wiedza o Kulturze, [wyd. II jako Współczesny język polski, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2001, wyd. X- 2010].

Markowski, A., (1995).Przemiany w strukturze normy współczesnej polszczyzny ogólnej. Przegląd Humanistyczny, z. 5, s. 89-99.

Markowski, A., (red.). 2015.Wielki słownik poprawnej polszczyzny, Warszawa: PWN.

Miodek, J., (1993/2010). O normie językowej.W: Bartmiński, J., (red.), Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2. Współczesny język polski (s. 73-83). Wrocław: Wiedza o Kulturze, [wyd. II jako Współczesny język polski, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2001, wyd. X- 2010].

Satkiewicz, H., (1999).Z badań ankietowych nad normą współczesnego języka polskiego.W:Handke, K., Dalewska- Greń, H., (red.), Polszczyzna i/a Polacy u schyłku XX wieku (s. 17-25). Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.

Sawicka, G., (2011).W poszukiwaniu granic normy językowej i komunikacyjnej. W: Piotrowicz, A., Witaszek-Samborska, M., Skibski, K., (red.), Norma językowa w aspekcie teoretycznym i pragmatycznym (s. 57-67).Poznań:Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Zawadzka, M., (1999).Kij w mrowisko. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, s. 190-191.
Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Kisiel, A. 2017. Norma a użycie w zakresie składni: imiesłowowe równoważniki zdań. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 202-212.