Ewolucja korporacji transnarodowych w świetle procesu globalizacji

  • Łukasz Stachowiak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ul. Wieniawskiego 1, 67-712 Poznań
Słowa kluczowe: korporacje transnarodowe, KTN, ekspansja międzynarodowa globalizacja, internacjonalizacja, bezpośrednie inwestycje zagraniczne, rozwój gospodarczy, konkurencyjność międzynarodowa, ocena działalności korporacji

Abstrakt

Artykuł ma na celu przedstawienie procesu ewolucji korporacji transnarodowych, ich szerokiego wpływu na proces globalizacji oraz związanych z tym następstw. Tezą opracowania jest stwierdzenie, że korporacje stanowią zarówno siły sprawcze, jak i głównego beneficjenta procesu globalizacji.

Artykuł podzielono na trzy części. W pierwszej przedstawiono różne ujęcia definicyjne korporacji transnarodowych, genezę i proces ewolucji tych podmiotów. W części drugiej scharakteryzowano współczesne tendencje rozwojowe oraz przedstawiono największe firmy na świecie wraz z ich kategorią działania oraz państwem pochodzenia. W oparciu o literaturę przedmiotu i dane źródłowe stwierdzono, iż obecnie nastała nowa faza rozwoju – okres dominacji chińsko-amerykańskiej. W ostatniej części przedstawiono zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty opisywanych procesów. Tutaj wskazano na wkład przedsiębiorstw w rozwój badań i nowoczesnych technologii, ale również na ingerencję w życie społeczno-polityczne. Poruszono takie kwestie jak: polaryzacja dochodowa, nadużywanie pozycji dominującej, wyzysk siły roboczej czy celowe lokalizowanie produkcji w państwach ubogich. Artykuł zakończono prognozą – apokaliptyczną wizją świata związaną z utrzymaniem przedstawionych trendów.

Bibliografia

BIBLIOGRAFIA:

Artus P., Virard M.P., Wielki kryzys globalizacji, Warszawa 2010

Buckley P.J., Casson M., The Future of Multinational Enterprise, London-Basingstoke 1976

Cameron R., Neal L., Historia gospodarcza świata, Warszawa 1999

Cziomer E., Zyblikiewicz L., Zarys współczesnych stosunków międzynarodowych, Warszawa – Kraków 2000

Davies N., Europa, Kraków 1998

Dunning J.H., Multinational Enterprises and the Global Economic, Wokingham 1993

Friedman T.L., Lexus i drzewo oliwne. Zrozumieć globalizację, Poznań 2001

Jarczewska-Romaniuk A., Korporacje w procesie globalizacji, „Sprawy Międzynarodowe” 2003, nr 1

Jarczewska-Romaniuk A., Przedsiębiorstwa międzynarodowe, Bydgoszcz – Warszawa 2004

Kisiel-Łowczyc A.B. (red.), Współczesna gospodarka światowa, Gdańsk 1999

Kogut B., Zander U., Knowledge of the Firm and the Evolutionary Theory of Multinational Corporation „Journal of International Business Studies” 2003, vol. 34

Kukułka J., Teoria stosunków międzynarodowych, Warszawa 2000

Liberska B. (red.), Globalizacja. Mechanizmy i wyzwania, Warszawa 2002

Łoś-Nowak T., Stosunki międzynarodowe. Teorie – systemy – uczestnicy, Wrocław 2000

Rosińska-Bukowska M., Rola Korporacji transnarodowych w procesach globalizacji. Kreowanie globalnej przestrzeni biznesowej, Toruń 2009

Wielgosz P., Opium globalizacji, Warszawa 2004

Willetts P., Aktorzy transnarodowi i organizacje międzynarodowe w polityce globalnej, [w:] Baylis J., Smith S. (red.), Globalizacja polityki światowej. Wprowadzenie do stosunków międzynarodowych, Kraków 2008

Zorska A., Korporacje transnarodowe. Przemiany, oddziaływania, wyzwania, Warszawa 2007

Zorska, Ku globalizacji? Przemiany w korporacjach transnarodowych i w gospodarce światowej¸ Warszawa 1998

NETOGRAFIA:

Apple wyprzedza Google i zajmuje pierwsze miejsce w dziesiątym dorocznym rankingu najcenniejszych marek świata Brandz Top 100, https://www.millwardbrown.com/docs/default-source/poland-downloads/news/top100mb2015_globalne-wyniki.pdf?sfvrsn=2%20target=, 24.12.15

Fortune 500: 2001 Archive Full List 1-500, http://archive.fortune.com/magazines/fortune/fortune500_archive/full/2001, 24.12.15

Fortune 500: 2002 Archive Full List 1-500, http://archive.fortune.com/magazines/fortune/fortune500_archive/full/2002, 24.12.15

Fortune 500: 2003 Archive Full List 1-500, http://archive.fortune.com/magazines/fortune/fortune500_archive/full/2003, 24.12.15

Number of parent corporations and foreign affiliates, by region and economy 2010, http://unctad.org/sections/dite_dir/docs/WIR11_web%20tab%2034.xls, 24.12.15

Top 100 Most Valuable Global Brands 2015, http://www.millwardbrown.com/BrandZ/2015/Global/2015_BrandZ_Top100_Report.pdf, 24.12.15

The World’s Biggest Public Companies, http://www.forbes.com/global2000/list, 24.12.15

World Investment Report 2012, http://unctad.org/en/PublicationsLibrary/wir2012_embargoed_en.pdf, 24.12.15

World Investment Report 2001, http://unctad.org/en/Docs/wir2001_en.pdf, 24.12.2015

World Investment Report 2015: Annex Tables: FDI inflows, by region and economy, 1990-2014, http://unctad.org/Sections/dite_dir/docs/WIR2015/WIR15_tab01.xls, 24.12.2015

World’s Most Admired Companies, http://fortune.com/worlds-most-admired-companies, 24.12.15

Opublikowane
2017-03-14
Jak cytować
[1]
Stachowiak, Łukasz 2017. Ewolucja korporacji transnarodowych w świetle procesu globalizacji. Ogrody Nauk i Sztuk. 6, 6 (mar. 2017), 313-328.