Wpływ środowiska wirtualnego na procesy uwagi- efekt rozgrzania i drenażu poznawczego

Słowa kluczowe: wirtualna rzeczywistość, uwaga, rozgrzanie poznawcze, wyczerpanie poznawcze, drenaż poznawczy

Abstrakt

Cel badania. Celem badania było sprawdzenie hipotezy o istnieniu wpływu środowiska wirtualnego (VR) na zakres funkcjonowania uwagi i wystąpienie efektu rozgrzania poznawczego u osób badanych.

Metody badania. W badaniu wzięło udział 36 osób, w wieku od 20 do 35 lat. Analiza obejmowała porównanie wyników zebranych przed przystąpieniem do gry i po jej zakończeniu w dwóch grupach. Grupa badawcza grała w wirtualnej rzeczywistości, grupa kontrolna na komputerze PC. Badanie w grupie VR przeprowadzono z użyciem Google VR Oculus Rift oraz Touch Motion–Controller. Grupa kontrolna użytkowała komputery prywatne. Obie grupy jako pretest oraz posttest wykonały równoważne wersje testu uwagi i spostrzegawczości TUS. 

Wyniki badania. Analiza wyników uzyskanych w teście uwagi i spostrzegawczości (TUS) wykazała, że środowisko wirtualne zadziałało poznawczo wyczerpująco na osoby badane, a szybkość pracy percepcyjnej oraz zawodność uwagi pogorszyły się istotnie statystycznie. Analiza wyników wśród graczy komputerowych wykazała, że szybkość pracy percepcyjnej poprawiła się istotnie statystycznie po zakończeniu gry, zatem środowisko komputerowe zadziałało mobilizująco na system poznawczy graczy i wystąpiło u nich zjawisko rozgrzania poznawczego.

Wnioski. Badanie jest krokiem w kierunku zrozumienia, jaki wpływ ma wirtualna rzeczywistość na funkcjonowanie uwagi. Okazuje się, że granie w środowisku wirtualnym działa poznawczo wyczerpująco i powoduje czasowy spadek wydolności poznawczej.

Biogram autora

Magdalena Rozczyn, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Psychologii, ul. Dawida 1, 50-528 Wrocław

Studentka Psychologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Zainteresowania badawcze to psychologia biznesu oraz psychologia międzykulturowa. 

Bibliografia

Foloppe, D. A., Richard, P., Yamaguchi, T., Etcharry-Bouyx, F., Allain, P. (2018). The potential of virtual reality-based training to enhance the functional autonomy of Alzheimer's disease patients in cooking activities: A single case study. Neuropsychological rehabilitation, 28(5), 709-733.

Green, C. S., Bavelier, D. (2003). Action video game modifies visual selective attention. Nature, 423(6939), 534.

Koziński, M. (2016). Proces adaptacji jednostki do rzeczywistości wirtualnej i środowiska 3D. Rocznik Kognitywistyczny, 2016 (Tom 9), 111.

Łukowska, M. (2011). Zastosowanie technologii wirtualnej rzeczywistości w psychologii. Rocznik Kognitywistyczny, 5, 103-108.

Mahrer, N. E., Gold, J. I. (2009). The use of virtual reality for pain control: A review. Current pain and headache reports, 13(2), 100-109.

Nęcka, E., Orzechowski, J., Szymura, B. (2008). Psychologia poznawcza. Wydawnictwo Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej" Academica”.

Powers, K. L., Brooks, P. J., Aldrich, N. J., Palladino, M. A., & Alfieri, L. (2013). Effects of video-game play on information processing: a meta-analytic investigation. Psychonomic bulletin & review, 20(6), 1055-1079.

Rose, F. D., Brooks, B. M., Rizzo, A. A. (2005). Virtual reality in brain damage rehabilitation. Cyberpsychology & behavior, 8(3), 241-262.

Sharples, S., Cobb, S., Moody, A., Wilson, J. R. (2008). Virtual reality induced symptoms and effects (VRISE): Comparison of head mounted display (HMD), desktop and projection display systems. Displays, 29(2), 58-69.

Śpiewak, S., Ziaja, J., Doliński, D. (2003). Wpływ przeciążenia poznawczego na dostępność zasobów: efekt rozgrzania poznawczego. Przegląd Psychologiczny, Tom 46, Nr 3, 291-306.

Zając-Lamparska, L., Izdebski, P., Wiłkość-Dębczyńska, M. (2017). Efektywność zastosowania oprogramowania GRADYS–treningu poznawczego z elementami wirtualnej rzeczywistości–u osób po 60. roku życia bez zaburzeń funkcji poznawczych. Neuropsychiatry & Neuropsychology/Neuropsychiatria i Neuropsychologia, 13(4)143–151.

Opublikowane
2019-08-15
Jak cytować
[1]
Rozczyn, M. 2019. Wpływ środowiska wirtualnego na procesy uwagi- efekt rozgrzania i drenażu poznawczego. Ogrody Nauk i Sztuk. 9, 9 (sie. 2019), 418-426. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2019.418.426.