Język łużycki w szkolnictwie Brandenburgii i Saksonii – (nie)obecność w edukacji jako czynnik kształtujący sytuację języka w ostatnich 200 latach

  • Paweł Tuz Wydział Filologiczny, Uniwersytet Szczeciński , Al. Piastów 40B 71-065 Szczecin, Polska
Słowa kluczowe: język łużycki, planowanie języka, języki mniejszościowe, edukacja, polityka językowa

Abstrakt

Abstrakt

Teza: 1) Sytuacja języka łużyckiego w szkolnictwie Brandenburgii i Saksonii w ostatnich 200 latach była generalnie zła. 2) Niewystarczająca obecność łużycczyzny w szkolnictwie wpłynęła niekorzystnie na ogólną sytuację wskazanego języka.

Omówione koncepcje: Artykuł oparty jest na socjolingwistycznych pojęciach planowania języka (language planning), planowania statusu (status planning) i planowania akwizycji (acquisition planning), według definicji Roberta L. Coopera (1989). Omawiając dzieje łużycczyzny w szkolnictwie, autor analizuje decyzje władz niemieckich oraz aktywność ruchu łużyckiego, dopatrując się w nich świadomych działań, które miały ograniczać lub też promować używania języka łużyckiego, nie tylko w placówkach szkolnych, ale też w innych sferach życia społecznego.

Wyniki i wnioski: Potwierdzona została hipoteza, że sytuacja łużycczyzny w edukacji przez ostatnie 200 lat była rzeczywiście zła. Pomimo pozytywnych inicjatyw w latach 50. XX wieku, nie udało się naprawić szkód poczynionych wcześniej przez celową germanizację. Hipoteza, że niewystarczająca obecność łużycczyzny w szkolnictwie wpłynęła niekorzystnie na ogólną sytuację języka została potwierdzona, ale tylko częściowo, ponieważ wskazano też inne, równie ważne czynniki, które warunkowały odejście od języka łużyckiego.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia:

Tekst ten może być wartościowy jako podsumowanie dotychczasowego stanu wiedzy, jako element popularyzacji problematyki języków mniejszościowych i jako inspiracja dla bardziej szczegółowych badań empirycznych nad sytuacją języka łużyckiego.

Biogram autora

Paweł Tuz, Wydział Filologiczny, Uniwersytet Szczeciński , Al. Piastów 40B 71-065 Szczecin, Polska

Doktorant w Zakładzie Języków i Kultur Celtyckich Uniwersytetu Szczecińskiego. Zainteresowania naukowe: socjolingwistyka, polityka językowa (języki mniejszościowe), języki celtyckie (walijski i bretoński) oraz język łużycki. Praca doktorska poświęcona XIX-wiecznym ruchom na rzecz zachowania języka walijskiego (Wielka Brytania) oraz języka łużyckiego (Niemcy). Referaty na konferencjach organizowanych m.in. przez Uniwersytet w Lipsku oraz Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Opublikowane
2018-07-23
Jak cytować
[1]
Tuz, P. 2018. Język łużycki w szkolnictwie Brandenburgii i Saksonii – (nie)obecność w edukacji jako czynnik kształtujący sytuację języka w ostatnich 200 latach. Ogrody Nauk i Sztuk. 8, (lip. 2018), 476-490. DOI:https://doi.org/10.15503/onis2018.476.490.