Systematyczny przegląd literatury: Na czym polega i czym różni się od innych przeglądów?

  • Agieszka Orłowska Instytut Psychologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Al. Racławickie 14 20-950 Lublin
  • Zofia Mazur Instytut Psychologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Al. Racławickie 14 20-950 Lublin
  • Mariola Łaguna Instytut Psychologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Al. Racławickie 14 20-950 Lublin
Słowa kluczowe: przegląd literatury, systematyczny przegląd badań, tradycyjny przegląd badań, metaanaliza, typologia przeglądów literatury

Abstrakt

Teza: Pomimo szybkiego postępu w dziedzinie systematycznych metod zarządzania dowodami naukowymi, wiedza o tym, czym jest przegląd systematyczny badań i do czego służy, nie jest jeszcze rozpowszechniona w Polsce.

Omówione koncepcje: W artykule omawiamy czym jest systematyczny przegląd badań i jakie cele realizuje. Wskazujemy na różnice między systematycznym przeglądem a innymi metodami przeglądowymi. Przedstawiamy także  typologię przeglądów literatury oraz umiejscowienie w tej typologii systematycznego przeglądu badań. Prezentujemy także zalety i ograniczenia metody systematycznego przeglądu badań.

Wyniki i wnioski: Systematyczny przegląd badań to metoda integrowania dowodów naukowych, w której stosuje się jawne sposoby identyfikacji, selekcji, krytycznej oceny i analizy danych z istotnych badań zakwalifikowanych do przeglądu. Metoda ta uzupełnia ograniczenia tradycyjnych przeglądów opartych na niesystematycznych i niejawnych technikach zbierania i opracowywania danych z badań, umożliwiając prezentację rzetelnych i wiarygodnych dowodów naukowych w sposób obiektywny.

Oryginalność: Artykuł integruje współczesną wiedzę o przeglądach systematycznych, pozwala rozpoznać ich walory i zastosowania. Może być użytecznym narzędziem dla naukowców oraz dla decydentów poszukujących odpowiedzi na pytania na etapie upowszechniania wyników badań naukowych.

Biogramy autorów

Agieszka Orłowska, Instytut Psychologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Al. Racławickie 14 20-950 Lublin

doktorantka

Zofia Mazur, Instytut Psychologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Al. Racławickie 14 20-950 Lublin

doktorantka

Mariola Łaguna, Instytut Psychologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Al. Racławickie 14 20-950 Lublin

dr hab., profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Bibliografia

Arksey H. i O’Malley L., Scoping studies: towards a methodological framework, „International Journal of Social Research Methodology" 2005, nr 1 (8), s. 19–32.

Barnett-Page E. i Thomas J., Methods for the synthesis of qualitative research: a critical review, „BMC Medical Research Methodology" 2009, nr 9 .

Booth A., Sutton A. i Papaioannou D., Systematic approaches to a successful literature review, London 2012.

Bukowska E. i Kołasiński A., Systematyczny przegląd literatury - szczegółowy opis realizacji, 2010, (pozyskano z: http://madeyski.e-informatyka.pl/download/presentations/LaTeXandSLR/SLR.pdf).

Cooper H. M., Organizing knowledge syntheses: A taxonomy of literature reviews, „Knowledge in Society" 1988, nr 1, s. 104–126.

Czakon W., Metodyka systematycznego przeglądu literatury, „Przegląd organizacji" 2011, nr 3, s. 57–62.

Dickson R., Cherry M. G. i Boland A., Carrying Out a Systematic Review as a Master`s Thesis”. [w:] Doing a systematic review: A student’s guide, A. Boland, M. G. Cherry i R. Dickson (red.), Los Angeles 2014, s. 1-17.

Dixon-Woods M., Cavers D., Agarwal S., Annandale E., Arthur A., Harvey J., Hsu R. i in. Conducting a Critical Interpretive Synthesis of the Literature on Access to Healthcare by Vulnerable Groups, „BMC Medical Research Methodology 2006, nr 6 (35).

Fink A., Conducting Research Literature Reviews: From the Internet to Paper. California 2010.

Hammersley M., Systematic or unsystematic: Is that the question? Some reflections on the science, art, and politics of reviewing research evidence, „Public Health Evidence Steering Group of the Health Development Agency" 2002 (pozyskano z: www. hda. nhs. uk/evidence/sys_unsys_phesg_hammersley. html)

Matera J. i Czapska J., Zarys metody przeglądu systematycznego w naukach społecznych (I), Warszawa 2014.

Mauer-Górska B., Strategia Evidence Based Librarianship (EBL), „ePublikacje Insytytu INiB UJ 2007, nr 4, s. 69-73.

Mazur Z., Orłowska A. i Łaguna M., Systematyczny przegląd badań: W jaki sposób przeprowadzić badanie i jak je opisać?”, „Polskie Forum Psychologiczne", (w recenzowaniu).

Olejniczak K., Mechanizmy wykorzystania ewaluacji: studium ewaluacji średniookresowych. Warszawa 2008.

Petticrew M. i Roberts H., Systematic reviews in the social sciences: A practical guide. Oxford 2006.

Webster J. i Watson R. T., Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review. JSTOR 2002.

Whittemore R. i Knafl K., The Integrative Review: Updated Methodology, „Journal of Advanced Nursing" 2005, nr 5 (52), s. 546–553.

Wojciszke B., Systematycznie Modyfikowane Autoreplikacje: logika programu badań empirycznych w psychologii, [w:] Metodoligia badań psychologiacznych. Wybór tekstów, B. Brzeziński (red.), Warszawa 2004, s. 44–68.

Wright R. W., Brand R. A., Dunn W. i Spindler K. P., How to write a systematic review, „Clinical orthopaedics and related research" 2007, nr 445, s. 23–29.

Zurynski Y., Writing a Systematic Literature Review: Resources for Students nad Trainces, „Australian Paediatric Surveliance Unit" 2014. (pozyskano z: http://www.apsu.org.au/assets/Resources/Writing-a-Systematic-Literature-Review.pdf).

Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Orłowska, A., Mazur, Z. i Łaguna, M. 2017. Systematyczny przegląd literatury: Na czym polega i czym różni się od innych przeglądów?. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 350-363.