Systematyczny przegląd literatury: Na czym polega i czym różni się od innych przeglądów?

  • Agieszka Orłowska Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie
  • Zofia Mazur Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie
  • Mariola Łaguna Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie
Słowa kluczowe: przegląd literatury, systematyczny przegląd badań, tradycyjny przegląd badań, metaanaliza, typologia przeglądów literatury

Abstrakt

Teza: Pomimo szybkiego postępu w dziedzinie systematycznych metod zarządzania dowodami naukowymi, wiedza o tym, czym jest przegląd systematyczny badań i do czego służy, nie jest jeszcze rozpowszechniona w Polsce.

Omówione koncepcje: W artykule omawiamy czym jest systematyczny przegląd badań i jakie cele realizuje. Wskazujemy na różnice między systematycznym przeglądem a innymi metodami przeglądowymi. Przedstawiamy także  typologię przeglądów literatury oraz umiejscowienie w tej typologii systematycznego przeglądu badań. Prezentujemy także zalety i ograniczenia metody systematycznego przeglądu badań.

Wyniki i wnioski: Systematyczny przegląd badań to metoda integrowania dowodów naukowych, w której stosuje się jawne sposoby identyfikacji, selekcji, krytycznej oceny i analizy danych z istotnych badań zakwalifikowanych do przeglądu. Metoda ta uzupełnia ograniczenia tradycyjnych przeglądów opartych na niesystematycznych i niejawnych technikach zbierania i opracowywania danych z badań, umożliwiając prezentację rzetelnych i wiarygodnych dowodów naukowych w sposób obiektywny.

Oryginalność: Artykuł integruje współczesną wiedzę o przeglądach systematycznych, pozwala rozpoznać ich walory i zastosowania. Może być użytecznym narzędziem dla naukowców oraz dla decydentów poszukujących odpowiedzi na pytania na etapie upowszechniania wyników badań naukowych.

Bibliografia

[1] Arksey H. i O’Malley L., Scoping studies: towards a methodological framework, „International Journal of Social Research Methodology" 2005, nr 1 (8), s. 19–32.

[2] Barnett-Page E. i Thomas J., Methods for the synthesis of qualitative research: a critical review, „BMC Medical Research Methodology" 2009, nr 9 .

[3] Booth A., Sutton A. i Papaioannou D., Systematic approaches to a successful literature review, London 2012.

[4] Bukowska E. i Kołasiński A., Systematyczny przegląd literatury - szczegółowy opis realizacji, 2010, (pozyskano z: http://madeyski.e-informatyka.pl/download/presentations/LaTeXandSLR/SLR.pdf).

[5] Cooper H. M., Organizing knowledge syntheses: A taxonomy of literature reviews, „Knowledge in Society" 1988, nr 1, s. 104–126.

[6] Czakon W., Metodyka systematycznego przeglądu literatury, „Przegląd organizacji" 2011, nr 3, s. 57–62.

[7] Dickson R., Cherry M. G. i Boland A., Carrying Out a Systematic Review as a Master`s Thesis”. [w:] Doing a systematic review: A student’s guide, A. Boland, M. G. Cherry i R. Dickson (red.), Los Angeles 2014, s. 1-17.

[8] Dixon-Woods M., Cavers D., Agarwal S., Annandale E., Arthur A., Harvey J., Hsu R. i in. Conducting a Critical Interpretive Synthesis of the Literature on Access to Healthcare by Vulnerable Groups, „BMC Medical Research Methodology 2006, nr 6 (35).

[9] Fink A., Conducting Research Literature Reviews: From the Internet to Paper. California 2010.

[10] Hammersley M., Systematic or unsystematic: Is that the question? Some reflections on the science, art, and politics of reviewing research evidence, „Public Health Evidence Steering Group of the Health Development Agency" 2002 (pozyskano z: www. hda. nhs. uk/evidence/sys_unsys_phesg_hammersley. html)

[11] Matera J. i Czapska J., Zarys metody przeglądu systematycznego w naukach społecznych (I), Warszawa 2014.

[12] Mauer-Górska B., Strategia Evidence Based Librarianship (EBL), „ePublikacje Insytytu INiB UJ 2007, nr 4, s. 69-73.

[13] Mazur Z., Orłowska A. i Łaguna M., Systematyczny przegląd badań: W jaki sposób przeprowadzić badanie i jak je opisać?”, „Polskie Forum Psychologiczne", (w recenzowaniu).

[14] Olejniczak K., Mechanizmy wykorzystania ewaluacji: studium ewaluacji średniookresowych. Warszawa 2008.

[15] Petticrew M. i Roberts H., Systematic reviews in the social sciences: A practical guide. Oxford 2006.

[16] Webster J. i Watson R. T., Analyzing the past to prepare for the future: Writing a literature review. JSTOR 2002.

[17] Whittemore R. i Knafl K., The Integrative Review: Updated Methodology, „Journal of Advanced Nursing" 2005, nr 5 (52), s. 546–553.

[18] Wojciszke B., Systematycznie Modyfikowane Autoreplikacje: logika programu badań empirycznych w psychologii, [w:] Metodoligia badań psychologiacznych. Wybór tekstów, B. Brzeziński (red.), Warszawa 2004, s. 44–68.

[19] Wright R. W., Brand R. A., Dunn W. i Spindler K. P., How to write a systematic review, „Clinical orthopaedics and related research" 2007, nr 445, s. 23–29.

[20] Zurynski Y., Writing a Systematic Literature Review: Resources for Students nad Trainces, „Australian Paediatric Surveliance Unit" 2014. (pozyskano z: http://www.apsu.org.au/assets/Resources/Writing-a-Systematic-Literature-Review.pdf).
Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Orłowska, A., Mazur, Z. i Łaguna, M. 2017. Systematyczny przegląd literatury: Na czym polega i czym różni się od innych przeglądów?. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 350-363.