Krytyka gimnazjów w piśmiennictwie polskim

  • Marzena Piotrowska Uniwersytet Opolski, Wydział Nauk Społecznych
  • Monika Podczasik Uniwersytet Opolski, Wydział Nauk Społecznych
Słowa kluczowe: edukacja, gimnazjum, krytyka, piśmiennictwo, reforma ustroju szkolnego

Abstrakt

1. Teza. Artykuł zakłada, że krytyka pełni ważną rolę w kreowaniu wartości edukacyjnych na potrzeby szkolnictwa średniego szczebla. Zarówno pozytywne, jak i negatywne poglądy, wyrażone w odpowiedniej formie, mają wpływ na doskonalenie pracy, organizacji i zarządzania gimnazjów. Warto zatem przyjrzeć się, w jaki sposób wykorzystuje się je do oceny tego typu szkół w polskim piśmiennictwie.

2. Omówione koncepcje. Artykuł prezentuje pewne spektrum zagadnień związanych z krytyką gimnazjów obecną we współczesnym piśmiennictwie, ze szczególnym uwzględnieniem publicystyki prasowej, internetowej, radiowej i telewizyjnej. Próbuje także odpowiedzieć na pytanie o założenia reformy ustroju szkolnego z 1999 r. oraz jej przyszłość w świetle ministerialnych zapowiedzi likwidacji gimnazjów i powrotu do poprzedniego systemu edukacyjnego.

3. Wyniki i wnioski. Analiza piśmiennictwa wykazała, że zarówno decyzja o wprowadzeniu gimnazjum do ustroju szkolnego, jak i decyzja o ich likwidacji, wzbudziły znaczne kontrowersje wśród społeczeństwa polskiego. W trwającej niemal 17 lat debacie publicznej głos zabierają i zwolennicy i przeciwnicy ich funkcjonowania. Pewne jest natomiast jedno – szybkie zmiany w systemie oświaty nie poprzedzone systematycznymi obserwacjami, sprzyjają jego destabilizacji i przyczyniają się do chaosu organizacyjnego w szkolnictwie.

4. Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Analizując zebrane dane, przytoczono wybrane opinie zwolenników i przeciwników gimnazjów, reprezentujących różne środowiska akademickie, polityczne i społeczne. Starano się także o różnorodność źródeł pozyskiwanych informacji. Takie podejście do tematu umożliwia wejście w interakcje pomiędzy osobami zaangażowanymi w proces oświatowy, redaktorami czasopism papierowych i elektronicznych, opinią publiczną i czytelnikami niniejszego artykułu.

Bibliografia

Chwaszcz , J., Pietruszka ,M., Sikorski, D. (2005). Media. Lublin: KUL.
Cieplak, A. (2015). Nie da się zlikwidować gimnazjalistów. Pobrane z:
krytykapolityczna.pl/kraj/nie-da-sie-zlikwidowac-gimnazjalistow/.
Dębek, P. (2016). Co z tymi gimnazjami?. Pobrane z: ies.org.pl/co-z-tymi-gimnazjami/.
Dąbrowska, Z. (2016). Rozmowa z byłą minister MEN, Krystyną Łybacką o reformach PiS.
Pobrane z: www.rp.pl/Polityka/309119925-Rozmowa-z-byla-minister-MEN
KrystynaLybacka-o-reformach-PiS.
Herczyński, J., Sobotka, A. (2014). Diagnoza zmian w sieci szkół podstawowych i gimnazjów 2007– 2012. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
Herczyński, J., Sobotka, A. (2015). Ustrojowe modele gimnazjum. Edukacja, 4 (139), 5-32.
Jaczewski, A., Korbelek M.(2013). Rozpaczliwy apel w obronie gimnazjów. Nowe Horyzonty Edukacji, 4 (7), 24-26.
Kasiak, R. (2015). A miało być tak dobrze. Głos Nauczycielski, 4, (13), 5.
Kazimierowicz M. (2008). O jakości (w) gimnazjum, Nowa Szkoła, 6, 9-13.
Kaszulanis, M. (2015). Gimnazja do odstrzału. Głos Nauczycielski, 45, 4.
Kołakowski, J. (2016). Minister edukacji w dzień ogłoszenia reformy szkolnej tłumaczy, dlaczego 8-letnia podstawówka i 4-letnie liceum. Wywiad. Pobrane z: polmedia.pl/minister-edukacji-w-dzien-ogloszenia-reformy-szkolnej-tlumaczy-dlaczego-8-letnia-podstawowka-i-4-letnie-liceum-wywiad/.
Pobrane z: www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=6D5D9103.
Krajewski, M. (2003). Kultury kultury popularnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Król, A. (2016). Nie ma czegoś takiego, jak niekonstruktywna krytyka. Pobrane z: blog.krolartur.com/nie-ma-czegos-takiego-jak-niekonstruktywna-krytyka/.
Książek W. (2001). Rzecz o reformie edukacji 1997-2001. Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna Adam.
MEN (2016). O reformie. Pobrane z: reformaedukacji.men.gov.pl.
Musiałek, P. (2013). Gimnazja do likwidacji, a nie podstawówki. Pobrane z: jagiellonski24.pl/ 2013/08/23/ gimnazja -do-likwidacji-nie-podstawowki/.
Nowak, E. (2011). Co jeszcze musi się zdarzyć, żebyśmy dojrzeli do decyzji o likwidacji gimnazjów?, Pobrane z: www.tygodnikprzeglad.pl/gimnazjum-inne-chroniczne-choroby-edukacji/.
Pacewicz, P. (2015). PiS chce likwidować gimnazja. Masakryczny pomysł. Trzeba będzie więcej kamer i katechezy. Pobrane z: wyborcza.pl/1,75968,18313892,pis-chce-likwidowac-gimnazja-ciemny-lud-to-kupi-trzeba-bedzie.html?disableRedirects=true.
Projekt ustawy - prawo oświatowe z dn. 16 września 2016 r.
Redakcja radia ZET (2015). ZNP w obronie gimnazjów, „Doskonalić, nie likwidować!”, Pobrane z: wiadomosci.radiozet.pl/Wiadomosci/Kraj/ZNP-broni-gimnazjow.-Doskonalic-nie-likwidowac-00014954.
Reforma systemu edukacji (1998). Projekt. Warszawa: WSiP.
Radio Merkury (2015). Prof. Heliodor Muszyński, psycholog - dlaczego był i jest przeciw
gimnazjom. Wywiad, Pobrane z:
www.radiomerkury.pl/kdCmsAssets/render/id/99916/file_name/dlaczego-byl-i-jest-przeciw-gimnazjom.mp3.
Sarnecki, R. (2008). Niepowodzenia szkolne uczniów reformowanego gimnazjum. Nowa Szkoła, 7, 32-39.
Skawiński, R. (2008). Korzenie i uwarunkowania reform polskiej edukacji w XX wieku. Studia Ełckie, 10, 193-200.
Skura, P. (2016a). Tyle pracy na marne. Głos Nauczycielski, 4, 8.
Skura, P. (2016b). Etaty do wygaszenia. Głos Nauczycielski, 36, 6.
Skura, P. (2016c). Zmiany w „dobrej zmianie”. Głos Nauczycielski, 35, 6.
Sosna, A. (2015) Czy istnienie gimnazjów ma sens?. Pobrane z: www.edunews.pl/badania-i-debaty/dyskusje/3260-czy-istnienie-gimnazjow-ma-sens.
Synak, K. (2009). Krytyka w procesie dydaktycznym. Folia Pomerania Universitatis Technologiae Stetinensis, 273 (56), 179-186.
Szewczyk, P. (2015). PiS chce powrotu PRL-owskiej szkoły. „Likwidacja gimnazjum nie ma sensu”. Pobrane z: www.newsweek.pl/polska/likwidacja-gimnazjum-nie masensu,artykuly,373082, 1.html.
Śliwerski, B. (2015). Gimnazja do likwidacji? Pobrane z: www.przewodnik-katolicki.pl/Archiwum/2015/Przewodnik-Katolicki-45-2015/Spoleczenstwo/Gimnazja-do-likwidacji.
Śliwerski, B. (2013). Precz z gimnazjami? Polityka, 35, 32-33.
Ustawa z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego. Dz.U. 1999 nr 12 poz. 96.
Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1304. Uzasadnienie. Pobrane z legislacja.gov.pl/docs//2/12289958/12379225/12379226/dokument253146/dokument253149.docx.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe, Dz.U. 2017 poz. 60
Zaborski, M. (2016). Mirosław Handke: Wciąż wierzę, że gimnazja przetrwają, Pobrane z: www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/popoludniowa-rozmowa/news-miroslaw-handke-wciaz-wierze-ze-gimnazja-przetrwaja,nId,2288389.
Zahorska, M. (2009). Sukcesy i porażki reformy edukacji. Przegląd Socjologiczny, 53, (3), 120-142.
Zalewska, A. (2016). List Ministra Edukacji Narodowej do samorządów z dnia 25 lipca 2016r., Pobrane z: men.gov.pl/wp-content/uploads/2016/07/list-ministra-edukacji-narodowej-do-samorzadow.pdf.
Zarzycka, S. (2015). Gimnazja pod nóż, czyli system na progu zmian, Pobrane z: www.gk24.pl/wiadomosci/koszalin/art/9069477,gimnazja-pod-noz-czyli-system-na-progu-zmian,id,t.html.
Zdrojewska, K. (2015). Dekada internetu - zmiana strategii myślenia. W: K. Pokorna-Ignatowicz, J. Bierówka (red.), ,,Stare" media w obliczu ,,nowych", ,,nowe" w obliczu ,,starych" (ss. 79-86). Kraków: Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego.
Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Piotrowska, M. i Podczasik, M. 2017. Krytyka gimnazjów w piśmiennictwie polskim. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 325-337.