Ochrona życia poczętego w porządkach prawnych wybranych państw europejskich

  • Magdalena Debita Uniwersytet Wrocławski
Słowa kluczowe: ochrona życia poczętego, in vitro, Niemcy, Francja, Wielka Brytania

Abstrakt

Teza: Artykuł dąży do rozstrzygnięcia – na przykładzie trzech największych gospodarek europejskich – czy rozwój gospodarczy łączy się z rozwojem liberalnej czy bardziej restrykcyjnej polityki społecznej w przedmiocie ochrony życia poczętego. Przyjęte tezy stanowią, że: 1) kierunkiem wspólnym dla wszystkich analizowanych przypadków jest liberalizacja prawa; 2) zakres ochrony życia poczętego w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii nie jest na tyle szeroki, aby zapewnić niezbędną ochronę dzieciom nienarodzonym.

Omówione koncepcje: Artykuł zawiera analizę aktów prawnych oraz orzecznictwa Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii, dotyczących ochrony życia poczętego.

Wyniki i wnioski: Zarówno w Niemczech, Wielkiej Brytanii, jak i we Francji, przyjęty jest zasadniczo jeden wspólny kierunek rozwoju sfery polityki społecznej. Można określić go jako systematycznie postępującą liberalizację regulacji prawnych w dziedzinie ochrony prawnej życia poczętego. Koresponduje on ze stopniowym poszerzaniem zakresu ochrony praw podmiotowych kobiet ciężarnych oraz par korzystających z procedur medycznie wspomaganej prokreacji współfinansowych ze środków publicznych. Drugim wnioskiem jest obserwacja, że zakres ochrony życia poczętego w omawianych państwach nie jest na tyle szeroki, aby zapewnić niezbędną ochronę dzieciom nienarodzonym, zgodnie z tymi tendencjami, które są charakterystyczne na przykład dla Polski i kilku innych państw UE.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia: W polskiej literaturze naukowej nie istniało dotąd opracowanie porównawcze zestawiające systemy prawnej ochrony życia poczętego trzech największych europejskich gospodarek w celu poszukiwania odpowiedzi na pytanie, w jakim kierunku podąża polityka społeczna w tym przedmiocie. Artykuł wypełnia także lukę w kwestii omówienia zakresu ochrony życia poczętego w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii pod kątem zapewnienia niezbędnej ochrony dzieciom nienarodzonym.

Bibliografia

[1] Aborcja we Włoszech (2013). Pobrano z: http://deeoswajawlochy.blogspot.com/2013/10/aborcja-we-woszech.html, dnia 31.03.2017.
[2] Aborcja we Włoszech (2014). Pobrano z: http://www.wloskielove.pl/kultura/aborcja-we-wloszech/, dnia 31.03.2017.
[3] Amnesty International (2016), Irlandia: kobiety w pułapce prawa antyaborcyjnego. Pobrano z: http://krytykapolityczna.pl/swiat/irlandia-kobiety-w-pulapce-prawa-antyaborcyjnego/, dnia 31.03.2017.
[4] Bożyk, S. (1993). Konstytucje świata. Niemcy-Warszawa: Fundacja Prus Wschodnich.
[5] Breczko, A. (2011), Podmiotowość prawna człowieka w warunkach postępu biotechnomedycznego. Białystok: Wydawnictwo Temida 2.
[6] Dubiński P. (2016), Przełomowy wyrok ONZ ws. aborcji. Irlandia wezwana do dostosowania przepisów do prawa międzynarodowego. Pobrano z: http://wiadomosci.wp.pl/przelomowy-wyrok-onz-ws-aborcji-irlandia-wezwana-do-dostosowania-przepisow-do-prawa-miedzynarodowego-6027383963873921a, dnia 31.03.2017.
[7] Gesetz zum Schutz von Embryonen vom 13. Dezember 1990. Pobrano z: https://www.biotechnologie .de/BIO/Redaktion/PDF/de/Gesetze/a03__embryonenschutzgesetz,property=pdf,bereich=bio,sprache=de,rwb=true.pdf, dnia: 19.12.2016.
[8] Gesetz zur Vermeidung und Bewältigung von Schwangerschaftskonflikten vom 27. Juli 1992. Pobrano z: https://www.gesetze-im-internet.de/beratungsg/ BJNR113980992.html, dnia 19.12.2016.
[9] Gleuwitz, G.A. (2002). Untersuchung der Diskussion um die Neufassung des § 218 unter linguistischen Gesichtspunkten. Hamburg: Universität Hamburg.
[10] Great Britain: Parliament: House of Commons: Science and Technology Committee (2007). Scientific developments relating to the Abortion Act 1967. London: The Stationery Office.
[11] Grzymowska, M. (2009). Standardy bioetyczne w prawie europejskim. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
[12] Irlandia: Ustawa dopuszczająca aborcję weszła w życie. Pobrano z: http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,15211207,Irlandia__Ustawa_dopuszczajaca_aborcje_weszla_w_zycie.html, dnia 31.03.2017.
[13] Johnston, R. (2016), Historical abortion statistics, FR Germany, Johnston’s Archieve. Pobrano z: http://www.johnstonsarchive.net/policy/abortion/ab-frgermany.html, dnia: 19.12.2016.
[14] Johnston, R. (2016). Historical abortion statistics, France. Johnston’s Archieve. Pobrano z: http://www.johnstonsarchive.net/policy/abortion/ab-france.html, dnia 19.12. 2016.
[15] Kommers, D.P. (1995). Basic Rights and Constitutional Review. W: Politics and Government in Germany, 1944-1994. Basic Documents, ed. C.Ch. Schweitzer, Oxford: Berghahn Books.
[16] Krasnowolski, A., Semenowicz, A. (2009). Analiza przepisów prawnych dotyczących zapłodnienia pozaustrojowego obowiązujących w wybranych krajach. Warszawa: Kancelaria Senatu RP.
[17] Kuczma, P. (2014). Prawna ochrona życia. W: M. Jabłoński (red.), Realizacja i ochrona konstytucyjnych wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
[18] Malta Criminal Code. Pobrano z: http://web.archive.org/web/20080510074317/http://annualreview.law.harvard.edu/population/abortion/MALTA.abo.htm, dnia 31.03.2017.
[19] Mushaben, J.M. (1997). Concession or compromise? The politics of abortion in United Germany.German Politicsvol. 6(3).
[20] Polska Agencja Prasowa (2012). Francja: izba niższa parlamentu za pełną refundacją kosztów aborcji. Pobrano z: http://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Francja-izba-nizsza-parlamentu-za-pelna-refundacja-kosztow-aborcji,124730,14.html, dnia 19.12.2016.
[21] Robinson, J.C. (2003). Gendering the Abortion Debate: The French Case. W: D. Stetson (red.), Abortion Politics, Women's Movements, and the Democratic State: A Comparative Study of State Feminism. New York: Oxford University Press.
[22] Środoń, M. (2009). Brytyjska równia pochyła: od Raportu Warnock do «krowo-człowieka».Pressje, 17.
[23] Strafgesetzbuch (StGB). Pobrano z: https://www.gesetze-im-internet.de/bund esrecht/stgb/gesamt.pdf, dnia 19.12.2016.
[24] Szewczyk, K. (2009). Medycznie wspomagana prokreacja w tzw. Ustawie bioetycznej - na trakcie ku Kostaryce (materiały z debaty Polskiego Towarzystwa Bioetycznego z 14-24 maca 2009 roku). Polskie Towarzystwo Bioetyczne. Pobrano z: http://www.ptb.org.pl/pdf/szewczyk_in_vitro_1.pdf, dnia 19.12.2016.
[25] The Abortion Act 1967. Pobrano z: http://www.legislation.gov.uk/ukpga /1967/87/pdfs/ukpga_19670087_en.pdf, dnia 19.12.2016.
[26] Wiak, K. (2001). Ochrona dziecka poczętego w polskim prawie karnym. Lublin: Wydawnictwo KUL.
[27] Wyrok ETPC z dnia 10.04.2007 w sprawie Evans przeciwko Wielkiej Brytanii (nr 6339/05).
[28] Nesterowicz, M. (2006). Prawo do dysponowania embrionami w prawie porównawczym. Prawo i Medycyna, 4.
[29] Zapart, B. (2011). Problemy oraz argumenty filozoficzne i etyczne w dyskusji nad metodą in vitro. Studium porównawcze wybranych stanowisk bioetycznych. Katowice: Uniwersytet Śląski 2011.
Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Debita, M. 2017. Ochrona życia poczętego w porządkach prawnych wybranych państw europejskich. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 30-40.