Realizacja założeń edukacji zdrowotnej w szkole podstawowej - analiza dokumentacji pracy szkoły

  • Bartara Ewa Kołecka Uniwersytet Zielonogórski - University of Zielona Góra
Słowa kluczowe: edukacja zdrowotna, podstawa programowa, przedmiotowe plany nauczania

Abstrakt

Cel badań. Celem badań było rozpoznanie związku pomiędzy założeniami teoretycznymi a realizacją edukacji zdrowotnej na etapie szkoły podstawowej.

Metoda badań. W badaniach zastosowano metodę zbierania danych w oparciu o źródła wtórne (Rubacha 2011). Analizie poddano zapisy dotyczące procedur realizacji edukacji zdrowotnej zapisane w przedmiotowych planach pracy nauczycieli (język angielski, przyroda, wychowanie fizyczne, wychowanie do życia w rodzinie) w oparciu o wytyczne zawarte w podstawach programowych wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. 2014, poz. 803).

Wyniki. W toku analizy dokumentacji stwierdzono, że przedmiotowe plany dydaktyczno – wychowawcze  zawierają cele, zadania i treści edukacji zdrowotnej. Na pierwszym etapie kształcenia treści edukacji zdrowotnej realizowane są w układzie spiralnym co oznacza, że uczniowie w kolejnych latach stopniowo wzbogacają i pogłębiają zakres kompetencji (Celak, Dąbrowski, Jankowski, 1999). W klasach 4 – 6 zauważono rozbieżności co do założeń zawartych w podstawie programowej a przedmiotowymi planami nauczania w przedmiotach: przyroda i wychowanie  do życia w rodzinie. Otóż w klasie 5 i 6 plany pracy z przedmiotu przyroda wykazały brak kontynuacji spiralnej realizacji treści z obszaru zdrowie i troska o zdrowie w klasach 5 i 6. W przedmiocie wychowanie do życia w rodzinie w klasie 4 edukacja zdrowotna została pominięta. W kasie 5 i 6 nie wyposażają uczniów w wiedzę dotyczącą biologii rozwoju człowieka (ciąża, rozwój płodu, poród).

Wnioski.

1. Przedmiotowa analiza dokumentacji umiejscawia treści edukacji zdrowotnej wskazane podstawą programową w holistycznej koncepcji zdrowia.

2. Treści edukacji zdrowotnej są realizowane na obu etapach kształcenia w zakresie przedmiotów wskazanych podstawą programową.

3. Przedmiotowe plany pracy nauczycieli zawierały treści edukacji zdrowotnej zawarte w podstawie programowej.

 

Słowa kluczowe: edukacja zdrowotna, podstawa programowa, przedmiotowe plany nauczania.

Bibliografia

[1] Bishop, D. (2000). Psychologia zdrowia. Wrocław: Wydawnictwo ASTRUM.

[2] Bogacka-Osińska, B. i Łazuchiewicz, D. (2015). Bądź bezpieczny na drodze. Kraków: WSiP.

[3] Boruchovitch, E., Mednick, BR. (2002). The meaning of health and illness: some considerations for health psychology [Znaczenie zdrowia i choroby: rozważania na temat psychologii zdrowia]. Psico-USF, 7(2), 175-183.

[4] Celarek, B., Dąbrowski, M., B., Obidniak, D., Żnij ski, J. (1999). Projektowanie. Materiały szkoleniowe dla rad pedagogicznych. Program Nowa Szkoła. Warszawa: CODN

[5] Clark D.H.,(1978). Terapia społeczna w psychiatrii. Warszawa: PZWL.

[6] Czarnecka, M. Cierpiałkowska, L. (2007). Naukowe a subiektywne koncepcje zdrowia i choroby wśród studentów i ich determinanty. Nowiny Lekarskie, 76 (2), 161-165.

[7] Dąbrowski, K. (1979). Zdrowie psychiczne. Wydawnictwo: PWN.

[8] Demel, M. (1968). O wychowaniu zdrowotnym. Warszawa: PZWS.

[9] Demel, M. (1980). Pedagogika zdrowia. Warszawa: WSiP

[10] Downie, R.S., Fyfe, C., Tannahill, A. (1994). Health promotion. Models and Values. [Promocja zdrowia. Modele i wartości]. New York: Oxford University Press.

[11] Hearn, I., Wildman J. (2015). Discover English 3. Warszawa: Pearson.

[12] Jegier, A., Szurowska, B. (2014). Moje ćwiczenia. Program edukacji wczesnoszkolnej dla kl. I-III. Warszawa: Mac Edukacja Juka.

[13] Kierczak, U. (2009). Koncepcja edukacji fi zycznej. Zdrowie, sport, rekreacja, dla szkoły podstawowej. Kraków: Ofi cyna Wydawnicza Impuls.

[14] Koszczyc, M., Koper Ł. (2013). Health activities as the image of the lifestyle lived by people in late adulthood [Czynności zdrowotne jako obraz stylu życia ludzi późnej dorosłości]. W: S. Spiska (red.), Health behaviors of adolescents and adults (ss. 43-58). Biała Podlaska: PSWJPII.

[15] Koszczyc, T. (2000). Kształcenie w kulturze fi zycznej w zreformowanym systemie edukacji. W: R. Muszkieta, M. Bronikowski (red.) Wychowanie fi zyczne w nowym systemie edukacji (ss. 62-65). Poznań: A WF Poznań.

[16] Kowalski, M., Gaweł, A. (2007). Zdrowie – wartość – edukacja. Kraków: Ofi cyna Wydawnicza Impuls.

[17] Madejski, E. (2009). Edukacja zdrowotna w środowisku szkolnym i rodzinnym. W: T. Lisicki (red.), Zdrowie - Kultura Zdrowotna - Edukacja, 3, ss. 79 - 83, Gdańsk: AWFiS.

[18] Marko-Worłowska, M., Stawarz, J., Szlajfer, F. (2015). Tajemnice przyrody. Nowa Era [19] Nowocień, J. (2016). Wychowanie fi zyczne, turystyka i krajoznawstwo w koncepcji dobrej szkoły Kazimierza Denka. W: L. Pawelski, B. Urbanek (red.), Paideia – drogą do uniwersalizmu w wychowaniu. Księga dedykowana pamięci prof. K. Denka Honorowego Prezesa Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Twórczych (ss. 219 - 231), Szczecinek: PSNT. [20] Ostrzyżek, A., Marcinkowski, JT. (2012). Biomedyczny versus holistyczny model zdrowia a teoria i praktyka kliniczna. Problemy Higieny Epidemiologii, 93(4). Pobrane z: www.pth.pl/ (dostęp 14.12.2016)

[21] Osiński, W. (2011). Teoria wychowania fi zycznego. Poznań: AWFP.

[22] Podstawa programowa z komentarzami (2014). Komentarz do podstawy programowej przedmiotu wychowanie fi zyczne, 8, ss. 54-55. Pobrane z: www.npseo.pl.

[23] Podstawa programowa z komentarzami (2014). Edukacja przyrodnicza w szkole podstawowej, gimnazjum i liceum , 5, ss. 28-31 Pobrane z: www.npseo.pl.

[24] Popielski, K. (1994). Noetyczny wymiar osobowości. Psychologiczna analiza poczucia sensu życia. Lublin: KUL.

[25] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego (Dz. U. 2008, nr 4, poz. 17).

[26] Rubacha, K. (2011). Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: Ofi cyna Wydawnicza Łośgraf.

[27] Sęk, H., Ścigała, I., Pasikowski, T., Beisert M., Bleja A. (1992). Subiektywne koncepcje zdrowia. Wybrane uwarunkowania. Przegląd Psychologiczny, 3 (35), 351-363.

[28] Woynarowska, B. (1995a). Jak tworzymy szkołę promującą zdrowie. Doświadczenia z realizacji projektu „Szkoła Promująca Zdrowie” w latach 1992–1995. Poradnik dla szkolnych koordynatorów i zespołów ds. promocji zdrowia oraz osób ich wspierających. Polski Zespół ds. Projektu Szkoła Promująca Zdrowie MEN.

[29] Woynarowska, B.(1995b). Edukacja zdrowotna w szkole. Promocja zdrowia dzieci i młodzieży w Europie. Warszawa: MEN

[30] Woynarowska, B. (2010). Edukacja zdrowotna. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

[31] Woynarowska, B., (2000). Związki między zdrowiem a edukacją. W: B. Woynarowska (red.), Zdrowie i szkoła (ss. 9-15) Wydawnictwo: Lekarskie PZWL.

[32] Żukowska, Z. (2002). Nauczyciel kreatorem zdrowia w reformującej się szkole. W: W. Wrona -Wolny, B. Makowska, B. Jawień (1999). Nauczyciel w edukacji zdrowotnej (ss. 21-30), Ogólnopolska Konferencja Naukowa, AWF Kraków, 27-28 maja 1999. Tom I. Kraków: AWF Kraków

[33] Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 maja 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. 2014, poz. 803).
Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Kołecka, B. 2017. Realizacja założeń edukacji zdrowotnej w szkole podstawowej - analiza dokumentacji pracy szkoły. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 249-267.