Władza nagrody literackiej. Prix Goncourt w polu edukacji

  • Alicja Maria Chwieduk Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Ponznaiu, Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
Słowa kluczowe: nagroda literacka, Prix Goncourt, Akademia Goncourtów, władza symboliczna, przemoc symboliczna, pole edukacji, dyskurs, Bourdieu, habitus, critical discourse analysis, instytucja, tożsamość, prestiż, nowoczesność

Abstrakt

Cel badań: Artykuł skupia się na relacji Nagrody Goncourtów z polem edukacji
na przykładzie Prix Goncourt des lycéens przyznawanej przez licealistów.
Metoda badań: Punktem wyjścia do rozważań jest zdefi niowanie Nagrody Goncourtów
jako instytucji. Zgodnie z przyjętą defi nicją instytucja będzie wytwarzać
własny dyskurs, wywierać znaczącą społecznie i kulturowo przemoc symboliczną,
a więc ostatecznie sprawować władzę. Autorka dzieli tę władzę na: literacką, ekonomiczną,
społeczną. Analiza prowadzona jest przez pryzmat teorii Pierre’a Bourdieu
i utrzymana w nurcie critical discourse analysis. Pozwala to wydobyć niektóre
mechanizmy działania współczesnego społeczeństwa i podkreślić rodzaj stawek
w społecznej grze.

Wyniki i wnioski: Nagroda Goncourtów ingeruje w pole edukacji, aby utrzymać
władzę: zagwarantować sobie odbiorców, potwierdzić sensowność określonych
postaw, a tym samym uzasadnić niezbędność własnego istnienia. Prix Goncourt
des lycéens jest do tego doskonałym narzędziem. Mamy jednak do czynienia ze
współzależnością. Nagroda Goncourtów wpływa na pole edukacji, ale też sama jest
od niego zależna – to francuski system oświaty kreuje potrzeby kulturowe, dzięki
którym jednostki dostrzegają sens m.in. w braniu aktywnego udziału w szeroko pojętym
życiu literackim. Ostatecznie też władza symboliczna nigdy nie jest dana raz
na zawsze. Nagroda Goncourtów musi nieustannie walczyć o utrzymanie wysokiej
pozycji w polu.
Oryginalność podejścia: Chociaż temat nagród literackich jest obecny na gruncie
polskim, nie powstała do tej pory żadna publikacja dokładniej analizująca Nagrodę
Goncourtów, a tym bardziej Prix Goncourt des lycéens. Niniejsza praca nie tylko opisuje
konkretne zjawisko literackie, ale też umieszcza je w szerszym kontekście, wikłając
w mechanizmy nowoczesnego społeczeństwa.

Biogram autora

Alicja Maria Chwieduk, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Ponznaiu, Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej

doktorantka

Bibliografia

Barthes, R. (2000). Mitologie. Warszawa: Aletheia.

Bourdieu, P. (2006). Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Warszawa: Scholar.

Bourdieu, P. (2001). Reguły sztuki. Kraków: Universitas.

Bourdieu, P., Passeron, J.-C. (1990). Reprodukcja. Elementy teorii nauczania. Warszawa: PWN.

Ducas, S. (2013). La littérature à quel(s) prix? [Literatura: za jaką cenę?]. Paris: La Découverte.

Foucault, M. (1993). Nadzorować i karać. Narodziny więzienia. Warszawa: Aletheia.

Hache-Bissette, F. (2005) Le Goncourt des lycéens entre prix littéraire et outil pédagogique [Goncourt licealistów: między nagrodą literacką a narzędziem pedagogicznym]. W:

J.-Y. Mollier (red.), Les Goncourt dans leur siècle [Bracia Goncourt i ich stulecie], Lille: Presses Universitaires du Septentrion.

Jabłońska, B. (2006). Krytyczna analiza dyskursu: refleksje teoretyczno-metodologiczne. Qualitative Sociology Review, t. II, nr 1, 53-67.

Jabłońska, B. (2012). Władza i wiedza w krytycznych studiach nad dyskursem – szkic teoretyczny, Studia Socjologiczne, 1, 75-92.

Olechnicki, K., Załęcki P. (1997). Słownik socjologiczny. Toruń: Graffiti.

Kunz Westerhoff, D. (2005). L’autobiographie mythique.Méthodes et problèmes. Pobrane z: http://www.unige.ch/lettres/framo/enseignements/methodes/automythe/amintegr.html.

www.academie-goncourt.fr.

Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Chwieduk, A. 2017. Władza nagrody literackiej. Prix Goncourt w polu edukacji. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 149-158.
Dział
TRANSGRESJA