Park Łazienki Królewskie w oczach mieszkańców Warszawy

  • Marta Katarzyna Połeć Uniwersytet Warszawski, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Słowa kluczowe: Łazienki Królewskie, park, mapy mentalne, etnografia, użytkowanie, przestrzeń publiczna, znaczenie, obszar, miejsce, obraz.

Abstrakt

Cel badań. Celem artykułu było przeanalizowanie sposobów korzystania z Parku Łazienki Królewskie w Warszawie przez jego użytkowników – poznania ulubionych miejsc i najchętniej pokonywanych tras. Tekst przedstawia wyniki badań etnograficznych, zaprezentowanych w pracy dyplomowej pt. „Park Łazienki Królewskie: Przestrzeń miejska w narracjach i praktykach jej użytkowników”.

Metoda badań. Badania terenowe przeprowadzono w latach: 2012-2013 na obszarze Parku Łazienkowskiego z wykorzystaniem metod: wywiadu antropologicznego, obserwacji uczestniczącej oraz notatek terenowych. Pytanie badawcze dotyczyło sposobów spędzania czasu w Parku oraz przyczyn odgrywania istotnej roli w życiu mieszkańców Warszawy. Na potrzeby analizy wykorzystano koncepcję map mentalnych Kevina Lyncha, wyróżniających: drogi, węzły, punkty orientacyjne, obszary i krawędzie. Tekst odnosi się również do innych idei przestrzeni i miejsc, takich jak: miejsce centralne, miejsce znaczące, miejsce wspominania czy puste przestrzenie.

Wyniki. Artykuł konfrontuje wyniki przeprowadzonych badań jakościowych ze sposobami percepcji Parku z wcześniejszych badaniach ilościowych. Wynikiem badań jest ukazanie oryginalnej w kontekście użytkowania Parku perspektywy osób go odwiedzających.

Wnioski. Spojrzenie badanych odzwierciedla zaangażowaną postawę ludzi korzystających z Parku, nadających przestrzeni publicznej nowe znaczenia w odniesieniu do swoich prywatnych, osobistych przeżyć. Pozwala stworzyć użytkową mapę Parku – alternatywną do oficjalnej, wykorzystywanej przez zarządzających instytucją kultury.

Bibliografia

Bukowska-Floreńska, I. (2000). Wstęp. W: I. Bukowska-Floreńska (red.), Miasto – przestrzeń kontaktu kulturowego i społecznego (ss. 7-12). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Eliade, M. (2003). Święty obszar i sakralizacja świata. W: A. Mencwel (red.), Antropologia kultury. Przestrzeń, Zagadnienia i wybór tekstów, IV, 149-157.
Foucault, M. (2009). Nadzorować i karać: narodziny więzienia. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Geertz, C. (2003). Opis gęsty – w stronę interpretatywnej teorii kultury. W: M. Kempny i E. Nowicka (red.), Badanie kultury: Element teorii antropologicznej (ss. 35-58). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gójska, A., Kuczyński, P., Lewenstein, B., Pogoda, I. i Zielińska, E. (2012). Konsultacje społeczne w przestrzeni wielkomiejskiej: Ochocki Model Dialogu Obywatelskiego. Warszawa: Zespół ds. Konsultacji Społecznych Państwowego Towarzystwa Socjologicznego.
Hammersley, M. i Atknison, P. (2000). Metody badań terenowych. Poznań: Zysk i S-ka.
Jałowiecki, B. (2000). Percepcja przestrzeni Warszawy. Studia Regionalne i Lokalne, 2 (2)/2000, 79-100.
Jałowiecki, B. (2006). Czy Warszawa staje się miastem Trzeciego Świata? Studia Regionalne i Lokalne, 4 (26)/2006, 48-60.
Kociatkiewicz, J. i Kostera, M. (1999). The anthropology of empty spaces. Qualitative Sociology, 22 (1), 37-50.
Kostera, M. (2010). Antropologia organizacji: Metodologia badań terenowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Lynch, K. (2011). Obraz miasta. Kraków: Wydawnictwo Archivolta.
Łazienki Królewskie w Warszawie. (2016). Pobrane z: ns1.lazienki-krolewskie.pl/_images/mapa_ios.jpg, data dostępu: 2016.12.11.
Łuszczek, M. i Ptasińska, U. (2010). Jak przetworzyć Miejsce: Podręcznik kreowania udanych przestrzeni publicznych. Kraków: Fundacja Partnerstwo dla Środowiska.
Madame. (2016). Muzeum Łazienki Królewskie - miejsce wydarzeń z królewską oprawą. Madame: Magazyn ambitnych kobiet, 92.
Montgomery, C. (2015). Miasto szczęśliwe. Kraków: Wysoki Zamek.
Nora, P. (2009). Między pamięcią a historią: Les Lieux de Mémoire. Tytuł roboczy: Archiwum, (2) 2009, 4-12.
Oficjalny portal turystyczny miasta stołecznego Warszawy. (2013). Pobrane z: warsawtour.pl/zabytki-i-inne-atrakcje/top-10-3086.html, data dostępu: 2013.05.07.
Połeć, M. (2013). Park Łazienki Królewskie: Przestrzeń miejska w narracjach i praktykach jej użytkowników. Warszawa: Instytut Etnologii i Antrolopologii Kulturowej, Uniwersytet Warszawski (nieopublikowana praca licencjacka pod kierunkiem dr R. Hryciuk).
Szumacher, I. i Ostaszewska, K. (2010). Funkcje parków śródmiejskich w opinii przyrodników i użytkowników – przyczynek do dyskusji. Krajobrazy rekreacyjne – kształtowanie, wykorzystanie, transformacja. Problemy Ekologii Krajobrazu, XXVII, 491-491.
Szumacher, I., Jackowiak, K. i Konopski, M. (2008). Dźwięki w parkach miejskich, Dźwięk w krajobrazie jako przedmiot badań interdyscyplinarnych. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, XI, Instytut Nauk o Ziemi UMCS, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG.
Wilk, T. (2016). Oswajanie przestrzeni czyli o odpowiedzialności jako kategorii rewitalizującej przestrzeń życia społecznego. Pedagogika społeczna, 3(61), s. 125-143.
Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Połeć, M. 2017. Park Łazienki Królewskie w oczach mieszkańców Warszawy. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 405-415.