Rola systemów eksperckich w kształtowaniu ponowoczesnego kanonu piękna

  • Anna Dwojnych Instytut Socjologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernikaul. Gagarina 11, 87-100 Toruń
Słowa kluczowe: systemy eksperckie, Anthony Giddens, medycyna estetyczna, medykalizacja, kanon piękna

Abstrakt

Teza: W poniższym tekście stawiam tezę, że lekarze medycyny estetycznej za pośrednictwem wypowiedzi w mediach (na łamach kolorowej prasy, programów tv) oraz poprzez oferowane usługi tworzą giddensowskie systemy eksperckie, które wpływają na kształtowanie, umacnianie i upowszechnianie nowego kanonu piękna.

            Omówione koncepcje: Punkt wyjścia mojego tekstu stanowi praca Anthony’ego Giddensa Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, w której przedstawiona jest koncepcja systemów eksperckich. Odnoszę się także do tez Georgesa Vigarello, dotyczących zmian kanonów piękna na przestrzeni wieków i współczesnego kultu sztuczności. W poniższym tekście powołuję się także na koncept „zawodowych piękności” Naomi Wolf.

Wyniki i wnioski: Dokonując analizy dyskursu (porady w prasie kolorowej, programy telewizyjne dotyczące mody i urody czy oferty gabinetów estetycznych) wokół upiększania ciała, można stwierdzić, że systemy eksperckie dotyczące przekształcania ciała przyczyniają się do medykalizacji. Naturalne przejawy ludzkiej fizjonomii (naturalny kształt ust, rysy twarzy, skóra) traktowane są jako „schorzenie”, które należy poddać leczeniu. Socjalizowane w ten sposób jednostki coraz częściej poddają się zabiegom medycyny estetycznej, chcąc osiągnąć pożądany wygląd.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia: Tekst zwraca uwagę na konsekwencje  funkcjonowania systemów eksperckich w zakresie upiększenia ciała. Do konsekwencji tych należą: unifikacja wyglądu (osoby poddające się zabiegom medycyny estetycznej upodabniają się do siebie), ostracyzm wobec osób nie spełniających ideału, a także medykalizacja urody (charakterystyczne i wyjątkowe cechy ludzkiej fizjonomii zostają uznane za defekt).

Biogram autora

Anna Dwojnych, Instytut Socjologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernikaul. Gagarina 11, 87-100 Toruń

doktorantka

Bibliografia

Booth, H. (2013). Pictures of the week: A New Kind Of Beauty, by Phillip Toledano [Zdjęcia tygodnia: Nowy rodzaj piękna, według Philipa Toledano]. Pobrane z: https://www.theguardian.com/artanddesign/gallery/2013/may/03/pictures-of-week-extreme-cosmetic-surgery [17.03.2017].

Buczkowski, A. (2005). Społeczne tworzenie ciała. Płeć kulturowa i płeć biologiczna. Kraków: UNIVERSITAS.

Featherston, M. (2008). Ciało w kulturze konsumpcyjnej. W: M. Szpakowska (red.), Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów (ss. 109-118). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Gawron, G., Pawlica, B. (2007). Nota metodologiczna – Portret zbiorowości badanych. W: B. Pawlica, M. S. Szczepański, A. Zarębska-Mazan (red.), Pokusy piękna i urody. Rynek chirurgii plastycznej w oglądzie socjologicznym (ss. 59-70). Tychy: Śląskie Wydawnictwo Naukowe.

Giddens, A. (2006). Nowoczesność i tożsamość: „Ja” i społeczeństwo w późnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Jakubowska, H. (2009). Socjologia ciała. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Kail, E. (2014). Provocative portraits of extreme plastic surgery by Philip Toledano [Prowokacyjne portrety ekstremalnej chirurgii plastycznej Philipa Toledano]. Feature shot. Pobrane z: http://www.featureshoot.com/2014/05/phillip-toledanos-provocative-portraits-extreme-plastic-surgery/ [13.12.2016].

Marx, P. (2015). About face. Why is South Korea the world’s plastic-surgery capital? [O twarzy. Dlaczego Korea Południowa jest stolicą światowej chirurgii plastycznej?]. The New Yorker, 23/03/2015. Pobrane z: http://www.newyorker.com/magazine/2015/03/23/about-face [13.12.2016].

Mazan, Z. (2007). Skalpel i piękno. Ciało w oglądzie lekarskim. W: B. Pawlica, M. S. Szczepański, A. Zarębska-Mazan (red.), Pokusy piękna i urody. Rynek chirurgii plastycznej w oglądzie socjologicznym (ss. 45-58), Tychy: Śląskie Wydawnictwo Naukowe.

Wolf, N. (2014). Mit urody, Warszawa: Czarna Owca.

Vigarello, G. (2011). Historia urody. Ciało i sztuka upiększania od renesansu do dziś, Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.

Zimmerman, N. (2016). Plastic Surgery Blamed for Making All Miss Korea Contestants Look Alike [Chirurgia plastyczna winna upodabnianiu wszystkich uczestniczek konkursu Miss Korea]. Pobrane z: http://gawker.com/plastic-surgery-blamed-for-making-all-miss-korea-contes-480907455 [13.12.2016].

Leczenie przebarwień, piegów, plam pigmentowych. Pobrane z: http://www.cmed.pl/zabiegi-laserowe/leczenie-przebarwien-piegow-plam-pigmentowych.html [13.12.2016].

Nie ma ludzi brzydkich, są tylko biedni. Pobrane z: https://www.facebook.com/niemaludzibrzydkichsabiedni?fref=ts [13.12.2016].

Hunter Tylo: ofiara operacji plastycznych. Pobrane z: http://kobieta.wp.pl/gid,14569257,img,14569371,kat,52556,title,Hunter-Tylo-ofiara-operacji-plastycznych,galeriazdjecie.html?ticaid=115810 [13.12.2016].

Klinika Urody. Pobrane z: http://www.tvnstyle.pl/programy/klinika-urody,8245.html [13.12.2016].

Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Dwojnych, A. 2017. Rola systemów eksperckich w kształtowaniu ponowoczesnego kanonu piękna. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 385-396.