Szwedzki model edukacji

  • Natalia Broś Uniwersytet Wrocławski, pl. Uniwersytecki 1
Słowa kluczowe: Szwecja, edukacja, model nauczania, utylitaryzm, Skandynawia

Abstrakt

Cel badań: Celem badania było sprawdzenie jakie znaczenie przypisywane jest
edukacji w szwedzkiej koncepcji funkcjonowania państwa i jego społeczeństwa,
jakie są jej cele i w jaki sposób realizowane są jej założenia na każdym z etapów
kształcenia.
Metodologia. Przedmiotem badania był system kształcenia w Szwecji. Został
on przedstawiony w ramach podejścia instytucjonalnego, analizującego szwedzkie
instytucje edukacyjne (ich założenia, funkcje, wpływ na zjawiska społeczne).
Niniejszy artykuł zawiera charakterystykę szwedzkiego modelu edukacji oraz zarysowuje
jego najważniejsze atrybuty wpływające na atrakcyjność oraz efektywność
szwedzkiego nauczania. Prezentuje poziomy edukacji, opisuje mechanizmy
wbudowane w system kształcenia, przeprowadzone reformy oświatowe, a także
określa cele prowadzenia edukacji w wydaniu szwedzkim i jego cechy charakterystyczne.

Wyniki. Analiza wykazała, iż edukacja jest silnie skorelowana ze szwedzkim modelem
społecznym, bazuje na jego założeniach, normach, korzysta z wypracowanych
przez niego rozwiązań. Szwedzki system kształcenia jest jednym z kluczowych obszarów
zainteresowania państwa, którego działania zmierzają do wyrównywania szans
edukacyjnych wszystkich obywateli, a poszczególne szczeble edukacji pozwalają na
wielowymiarowe i swobodne korzystanie z jego potencjału.
Wnioski. Edukacja została włączona w system państwowy i stała się fundamentem
budowania egalitarnego społeczeństwa opartego na zasadach równości między
ludźmi pod względem społecznym, politycznym i ekonomicznym, rozumianej
jako równość szans. Idee te połączone z dynamicznym rozwojem gospodarczym
Szwecji były elementami kreującymi podstawy ideologiczne i funkcjonalne systemu
nauczania. Dostosowywanie się do zmieniającej się sytuacji społecznej czy gospodarczej
stało się immamentną cechą systemu edukacji, który za pomocą reform ma
wzmacniać funkcjonowanie państwa poprzez rozwój wiedzy i kompetencji społeczeństwa.

Biogram autora

Natalia Broś, Uniwersytet Wrocławski, pl. Uniwersytecki 1

doktorantka

Bibliografia

Ahlroth, S., Björklund, A., Forslund, A. (1997). Wyniki szwedzkiego sektora edukacji. Review of Income and Wealth, 43 (1), 89-104.

Bakalarczyk, R., Sadura, P. (2010). Szwedzki model edukacji. W: Przewodnik nieturystyczny (ss. 184-196). Warszawa: Krytyka Polityczna.

Castles, S., Hansen, P., Schierup, C.-U. (2006). Migracja, obywatelstwo i europejskie państwo opiekuńcze: europejski dylemat. Oxford.

Einarsdottir, J.,Wagner J., (2006). Nordycka edukacja wczesnoszkolna: filozofia, badania, polityka i praktyka w Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii i Szwecji. Connecticut.

Englund, T. (2005). Dyskusja na temat równoważności w szwedzkiej polityce edukacyjnej. Journal of Education Policy, 20 (1), 39-57.

Erikson, R. (1996). Can We Account for the Change in Inequality of Educational Opportunity?' In Can Education be Equalised? The Swedish Case in Comparative Perspective [Czy edukacja może zrównywać? Szwedzki przypadek w perspektywie porównawczej]. R. Erikson, J.O. Jonsson (red.). Boulder: Westview Press.

Finansowanie szwedzkiego systemu szkolnego (arkusz informacyjny). Stockholm: Ministry of Education and Research 2008.

Gould, A. (2001). Rozwój szwedzkiej polityki społecznej. Loughboroughs.

Gymnasium.se. Program Gimnazjum. Program krajowy. (2016, 12. 22). Pobrane z: www.gymnasium.se/Gymnasium _se_Gymnasieprogram__d3020.html

Herbst, M., Levitas, A., Herczyński, J. (2009). Finansowanie oświaty w Polsce – diagnoza, dylematy, możliwości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR

Horta, H. (2009). Globalne i krajowe czołowe uniwersytety: internacjonalizacja, konkurencyjność i rola państwa. Higher Education (58), 387-405.

Husen, T. (1998). Szwedzkie reformy szkolne: tendencje i problematyka. W: A. Tjedvoll, Edukacja i skandynawskie państwo opiekuńcze w roku 2000. Równość, polityka i reforma (ss. 99-111). New York-London.

Konstytucja Królestwa Szwecji (2010). Wyd. 2 zm. i uaktual (K. Dembiński, tłum.) Pobrane z: libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/szwecja.html

Kovalova, A. (2015). Reformowanie szwedzkiego szkolnictwa wyższego w kontekście procesu bolońskiego. Labor et Educatio, 3, 121-131.

Krueger, A. B., Lindahl, M. (1999). Edukacja na rzecz wzrostu w Szwecji i na świecie. Swedish Economic Policy Review, 6 (2), 289-339.

Kubka, A. (2009). Demokratyczne systemy narodowe państw skandynawskich wobec wyzwań globalizacji (na przykładzie Szwecji). W: S. M. Katarzyna Kamińska (red.), Państa-regiony- świat w kształtującej się rzeczywistości globalnej (ss. 248-256). Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Lundahl, L. (2015). Sprawa samorządności i kontroli. Odbudowa szwedzkiej polityki edukacyjnej: 1980-2003. European Education, 37, (1), 10-25.

Lieder, W. (2014). Oświata w szwedzkim modelu państwa opiekuńczego. Analizy Norden Centrum, 1 (21), 1-13.

Ministerstwo Edukacji i Badań (2014). Edukacja i szkolenie 2020 Raport krajowy. Sztokholm.

Ministerstwo Edukacji i Badań (2008). Finansowanie szwedzkiego systemu szkolnego. Pobrane z: www.swedenabroad.com/SelectImageX/165193/Funding-the-swedish-school-system-080403%5B1%5D.pdf.

Musiał, K. (2013). Uniwersytet na miarę swego czasu. Transformacja społeczna w dobie postindustrialnej a zmiany w szkolnictwie wyższym krajów nordyckich. Gdańsk: Słowo/obraz/terytoria.

Nowiak, W. (2011). Nordycki model „welfare state” w realiach XXI wieku. Dylematy wyboru i ewolucja systemu w społeczeństwach dobrobytu – wnioski praktyczne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Sahlgren, G. H. (2011). Edukacja dla pieniędzy: szwedzka reforma edukacji i rola motywacji do zysku. Londyn: The Institute of Economic Affairs - IEA Discussion Paper No. 33. Pobrane z: iea.org.uk/wp-content/uploads/2016/07/Schooling%20for%20money%20-%20web%20version_0.pdf

Samuelsson, I. P. (2006). Nauczanie i uczenie się w przedszkolu i pierwszych latach szkoły podstawowej w Szwecji. W: J. T. Johanna Einarsdottir (red.), Nordycka edukacja wczesnoszkolna: filozofia, badania, polityka i praktyka w Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii i Szwecji. (s. 58). Connecticut.

Szwedzka Krajowa Agencja ds. Edukacji Raport Skolverket, Fakty i liczby 2011. Pre-school activities. Sztokholm 2011.

Villalba, C. (2009). Edukacja domowa w Szwecji. Lokalne różnice w formach regulacji. Theory and Research in Education, 7 (3), 277-296.

Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Broś, N. 2017. Szwedzki model edukacji. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 338-349.