Czego i jak uczy popkultura? Rola kultury popularnej w procesach socjalizacji i uczenia się znaczeń

  • Aleksandra Drabina Instytut Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, ul. Koszarowa 3, 52-007 Wrocław
Słowa kluczowe: popkultura, socjalizacja, znaki, symbole, semiologia

Abstrakt

Abstrakt

Teza. Tezą w niniejszym artykule jest twierdzenie, iż narzędzia komunikacji i treści znaczeniowe popkultury odgrywają bardzo istotną rolę w procesach socjalizacji: poprzez znaki i symbole kultura popularna uczy praw ładu społecznego i sposobów funkcjonowania w nim.

Omówione koncepcje. Powołuję się przede wszystkim na refleksje Johna Fiske dotyczące sposobu rozumienia popkultury jako wielowymiarowej płaszczyzny obrazowania i tworzenia wzorów życia społecznego, a także źródło przyjemności dla odbiorców. W artykule wspominam także o Rolandzie Barthesie oraz Umberto Eco jako tych, którzy dostrzegają i opisują procesy poznawania rzeczywistości przez znaki, symbole oraz mity, ukazując je jako dominujące w kreowaniu ideologii i dyskursów w świadomości społecznej odbiorców.

Wyniki i wnioski. Wynikiem moich rozważań ma być przede wszystkim zwrócenie uwagi na specyficzne i nieco zapomniane narzędzia semiologii i ponowne spojrzenie na ich potencjał, który kryje się poza odczytaniem i interpretacją warstwy treściowej. W tekście ukazuję, w jaki sposób rozważanie popkultury w ujęciu semiologii może przysłużyć się zrozumieniu procesów internalizacji, utrwalania i reprodukcji wzorców symbolicznych. Wnioskiem ma być zaproszenie do wykorzystywania języka semiologii w szerszej perspektywie rozważań socjologicznych dotyczących socjalizacji i procesów uczenia się funkcjonowania w społeczeństwie.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Wartość poznawcza ukazanego przeze mnie podejścia opiera się przede wszystkim na połączeniu koncepcji socjalizacji z metodologicznie niezręczną semiologią, pozornie skupioną tylko na treści. Artykuł jest potwierdzeniem roli, jaką pełni popkultura w procesie uczenia się i budowania tożsamości. Ponadto proponuje, aby poszukiwać w symbolice kultury popularnej treści socjalizacyjnych oraz aby używać języka semiologii do opisu rzeczywistości konstruowanej w świadomości społecznej odbiorów popkultury w poszczególnych etapach socjalizacji.

Biogram autora

Aleksandra Drabina, Instytut Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, ul. Koszarowa 3, 52-007 Wrocław

doktorantka

Bibliografia

Barthes. R. (2000). Mitologie. Warszawa: KR.

Berger P. L., Luckmann T. 2010. Społeczne tworzenie rzeczywistości. Warszawa: PWN.

Dobrołowicz J. (2014). Mediatyzacja współczesności a procesy socjalizacji i wychowania. W: Pedagogia Christiana, 2(34), 137-150.

Eco U. (1996). Semiologia życia codziennego. Warszawa: Czytelnik.

Fiske J. (2010). Zrozumieć kulturę popularną. Kraków: WUJ.

Jakubowski W. (2014). Media i kultura popularna jako obszar studiów nad edukacją. Studia edukacyjne, 30, 91-107.

Melosik Z. (2004). Kultura popularna jako czynnik socjalizacji. W: Z Kwieciński. B. Śliwerski (red.), Pedagogika XX w. Warszawa: PWN.

Mrozowski M. (2001). Media masowe, władza, rozrywka i biznes. Warszawa: ASPRA-JR.

Nowak S. (2012). Kultura popularna, czyli twórcza niesubordynacja. W: MOCAK Forum, 1(3), 4–5.

Rose G. (2010). Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizualnością. Warszawa: PWN.

Siuda P. (2010). Popkulturowe mity związane z miłością W: T. Grabiński (red.), Rola informatyki w naukach ekonomicznych i społecznych: innowacje i implikacje interdyscyplinarne. Kielce: Zeszyty Portalu Innowacyjnego Transferu Wiedzy w Nauce.

Strinati D. (1998). Wprowadzenie do kultury popularnej. Poznań: Zysk i S-ka.

Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Drabina, A. 2017. Czego i jak uczy popkultura? Rola kultury popularnej w procesach socjalizacji i uczenia się znaczeń. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 315-324.