Wychowawczo-resocjalizacyjne środki oddziaływania na skazanych

  • Wiola Friedrich Zakład Psychologii Klinicznej i Sądowej Uniwersytet Śląski w Katowicach ul. Grażyńskiego 53, 40-126 Katowice
Słowa kluczowe: edukacja skazanych, środki resocjalizacyjno- wychowawcze, osadzeni, resocjalizacja, metody, kodeks karny wykonawczy

Abstrakt

Na efektywność sankcji izolacyjnych, a więc i skuteczność kary pozbawienia wolności,  wpływają działania prowadzone na etapie wykonawczym. Sposób funkcjonowania systemu penitencjarnego i prowadzenie oddziaływań poprawczych wobec skazanych. jest więc głównym i bardzo istotnym środkiem resocjalizacyjnym. Kodeks karny wykonawczy (k.k.w.) określa szereg środków, które mogą pomóc skazanemu w społecznej readaptacji i niepowrotności do przestępstwa. Zindywidualizowane oddziaływania na skazanego w ramach określonych systemów odbywania kary wyrażają zasadę indywidualizacji wykonywania kary pozbawienia wolności, a tym samym stanowią kontynuację zasady przewidzianej w art. 55 kodeksu karnego (k.k.), która mówi o dostosowaniu środka do konkretnego sprawcy. W art. 67 § 3 (k.k.w) ustawodawca określa nieenumeratywny katalog środków i metody oddziaływania penitencjarnego, którymi są: zatrudnienie, nauczanie, utrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym, zajęcia kulturalno-oświatowe (art. 135 k.k.w.), zajęcia sportowe, środki terapeutyczne, nagrody, ulgi, kary dyscyplinarne, pomoc postpenitencjarna. Autorka skupi się na omówieniu czynników wspierających resocjalizację. Wzbogacenie wiedzy osobistej, rozwój zainteresowań, stymulacja intelektu oraz kształtowanie określonych cech osobowości, to korzyści płynące z tych form aktywności.

Bibliografia

Akty prawne:

Instrukcja Nr 5 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie szczegółowego trybu organizowania nauczania w szkołach oraz szkolenia kursowego w zakładach karnych i aresztach śledczych z dnia 25 listopada 2008 r.,

http://www.bip.sw.gov.pl/Dokumenty/instrukcja_21wsprawieszczegołowegotrybuorganizowaniana

uczaniawszkołach.pdf; 12.08.2016r.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 maja 1989 r. w sprawie regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 31, poz. 166)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 stycznia 2012 roku w sprawie Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych i Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy (Dz.U.103/2012)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad i trybu prowadzenia nauczania w zakładach karnych (Dz. U. z 2004r Nr 37 poz.337 z późn. zm.)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z dnia 29 sierpnia 2003 r.)

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553)

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557)

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 1991 nr 95 poz. 425)

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. 2010 nr 79 poz. 523)

Bibliografia:

Bałandynowicz A., System probacji w Polsce – diagnoza i kierunki zmian w polityce kryminalnej, [w:] H. Machel, (red.), Wykonywanie kary pozbawienia wolności w Polsce: w poszukiwaniu skuteczności, Gdańsk, 2006

Błachut J., Gaberle A, Krajewski K., Kryminologia, Gdańsk, 2007

Ciosek M., Psychologia sądowa i penitencjarna, Warszawa, 2001

Dąbkiewicz K., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa, 2012

Dukiet – Nagórska T., Prawo karne. Część ogólna, szczególna i wojskowa, Warszawa, 2012

Hołda J., Hołda Z., Żurawska B., Prawo karne wykonawcze, Warszawa, 2012

Kowalski G., Etiologia czynu przestępnego a wykonanie kary pozbawienia wolności, [w:] J. Świtka, M. Kuć, I. Niewiadomska (red.), Osobowość przestępcy a proces resocjalizacji, Lublin, 2005

Lachowski J., (red.), Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa, 2015

Lelental S., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. Warszawa, 2014

Machel H., Kryzys idei resocjalizacji penitencjarnej – problem nie tylko polski. [w:] G. Chojnacka- Szawłowska, B. Pastwa- Wojciechowska (red.), Kliniczne i sądowo- penitencjarne aspekty funkcjonowania człowieka, Kraków, 2007

Maleszczyk R., Wpływ aktywnych form oddziaływania penitencjarnego na zmiany postaw skazanych przebywających w areszcie śledczym w Krasnymstawie w latach 1994- 2004. [w:]: J. Świtka, M. Kuć, I. Niewiadomska, Osobowość przestępcy a proces resocjalizacji, Lublin, 2005

Niewiadomska I., Osobowościowe uwarunkowania skuteczności kary pozbawienia wolności. Lublin, 2007

Paprzycki L., Problematyka psychiatryczna i psychologiczna w prawie i postępowaniu karnym. Granice kompetencji biegłych i organów procesowych, „Chowanna” 2011, 2(37)

Pawela S., Prawo karne wykonawcze. Zarys wykładu, Warszawa, 2007

Pindel E., Metodyka pracy ze skazanym, „Probacja”, 2011, nr. 1

Postulski K., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa, 2014

Przybyliński S., Podkultura więzienna w procesie zmian, [w:] Machel H. (red.), Wykonywanie kary pozbawienia wolności w Polsce: w poszukiwaniu skuteczności, Gdańsk, 2006

Puszka M., Oddziaływanie na skazanych przez kulturę a realizacja celów wykonywania kary pozbawienia wolności, [w:] J. Świtka, M. Kuć, I. Niewiadomska, Osobowość przestępcy a proces resocjalizacji, Lublin, 2005.

Pytka L., Pedagogiki resocjalizacyjna, Warszawa, 2005.

Sitnik K., Teorie biologiczne w procesie wyjaśniania etiologii przestępczości kobiet, „Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis”, Vol.1 no.2., Wrocław 2012

Szczepaniak P., Kara pozbawienia wolności, a wychowanie, Kalisz- Warszawa 2003

Szczygieł G., Społeczna readaptacja skazanych- próba oceny, [w:] H. Machel, (red.), Wykonywanie kary pozbawienia wolności w Polsce: w poszukiwaniu skuteczności, Gdańsk, 2006

Szymanowski T., Stosowanie nowych unormowań w systemie penitencjarnym po reformie prawa karnego w Polsce, [w:] H. Machel, (red.), Wykonywanie kary pozbawienia wolności w Polsce: w poszukiwaniu skuteczności, Gdańsk 2006

Szymanowski T., Migdał J., Prawo karne wykonawcze i polityka penitencjarna, Warszawa 2014

Urban B., Stanik J.M, Resocjalizacja, tom 1, Warszawa 2007

Warylewski J., O wybranych funkcjach i celach kary pozbawienia wolności, [w:] H. Machel, (red.), Wykonywanie kary pozbawienia wolności w Polsce: w poszukiwaniu skuteczności. Gdańsk, 2006

Netografia:

Departament Porządku i Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Informacje o wynikach kontroli Najwyższej Izby Kontroli w sprawie readaptacji społecznej skazanych na wieloletnie kary pozbawienia wolności, kpb-4101-006-00/2014 nr ewid.177/2015/p/14/044/kpb,

https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o-readaptacji-spolecznej-skazanych-na-wieloletnie-kary-pozbawienia-wolnosci.html, 18.02.2016.

Kruczek M., Więźniowie i bezdomne psy. Przy zakładach karnych schroniska, http://rzeszow.wyborcza.pl/rzeszow/1,34962,15851828,Wiezniowie_i_bezdomne_psy__Przy_zakladach_karnych.html, 18.02.2016.

Kuciczek G., Autorski program resocjalizacyjny z ZK Wojkowice jednym z najlepszych

w Polsce, http://www.sw.gov.pl/pl/okregowy-inspektorat-sluzby-wieziennej-

katowice/news,36101,autorski-program.html, 18.02.2016.

Mońka G., Zientarska A., Miesięczna informacja statystyczna, Styczeń 2015,

http://sw.gov.pl/Data/Files/001c169lidz/rok-2015.pdf, 27.12.2015.

Nauczanie skazanych w zakładach karnych i aresztach śledczych, http://www.sw.gov.pl/pl/o-sluzbie-wieziennej/edukacja-skazanych/, 18.02.2016.

Oferta zatrudnienia osadzonych, http://sw.gov.pl/pl/o-sluzbie-wieziennej/jak-zatrudnic-skazanego/, 27.12.2015.

Pachała M., Raszewska S., Gołębiowski M., Najlepszy program resocjalizacyjny pochodzi

z Krzywańca, a wyróżniony z Ostrowa Wlkp., http://www.sw.gov.pl/pl/okregowy-inspektorat-sluzby-wieziennej-poznan/news,35960,najlepszy-program.html, 18.02.2016.

Startek E., Projekt Poczytaj mi, http://probacja.org/nasze-projekty/projekt-poczytaj-mihr-n-wiezniowie-czytaja-dziecio/, 28.12.2015

Wojciechowska M., Wpis na portalu społecznościowym Facebook,

https://www.facebook.com/MartynaAtTheEndOfTheWorld/photos/a.140339215564.233603.134582395564/10156488065865565/?type=3&theater, 18.02.2016.

Zespół Prasowy CZSW, Autorzy najlepszych programów resocjalizacyjnych nagrodzeni, http://www.sw.gov.pl/pl/aktualnosci/news,37395,autorzy-najlepszych-programow.html, 18.02.2016.

Opublikowane
2017-03-14
Jak cytować
[1]
Friedrich, W. 2017. Wychowawczo-resocjalizacyjne środki oddziaływania na skazanych. Ogrody Nauk i Sztuk. 6, 6 (mar. 2017), 278-288.
Dział
DOŚWIADCZENIE