Człowiek, który przekracza granice. O działaniach transgresyjnych na podstawie wybranych przykładów

  • Karina Kozłowska Adam Mickiewicz University
Słowa kluczowe: transgresja, homo transgressivus, granica, Józef Kozielecki, człowiek

Abstrakt

Cel badań. Celem badań jest ukazanie, że podejmowanie działań transgresyjnych jest cechą ludzką, dotyczy każdego członka społeczeństwa i wpływa na rozwój ludzkości.

Metoda badań. Badania opierają się na krytyce koncepcji odnoszących się do transgresji, głównie do propozycji Józefa Kozieleckiego. Odniesiono się do publikacji, które podejmują problem działań transgresyjnych oraz przywołano koncepcję człowieka transgresyjnego, tzw. homo transgressivus.

Wyniki. Transgresja jest twórczym, innowacyjnym i ekspansywnym działaniem, które może zachodzić indywidualnie, jak i zbiorowo. Pozwala na przekraczanie dotychczasowych granic osiągnięć człowieka na różnych płaszczyznach. Wymusza to wyjście poza ograniczone możliwości, własną niedoskonałość i pozwala na tworzenie nowych wartości oraz wywołanie możliwości, własną niedoskonałość i pozwala na tworzenie nowych wartości oraz wywołanie zmian. Poddając analizie prace badacza oraz przedstawiając przykłady z życia codziennego, pokazano, że podejmowanie aktywności transgresyjnych umożliwia rozwój personalny, jak i kulturowy.

Wnioski. Człowiek niejednokrotnie zmierza się z decyzjami, których skutków nie może przewidzieć i podejmuje w konsekwencji niekonwencjonalne działania. Propozycja ujęcia człowieka jako homo transgressivus wydaje się być zatem trafna i szczególnie ważna w kontekście zachodzących przemian na świecie oraz w życiu jednostek.

 

Bibliografia

Bataille, G. (2007). Erotyzm. Gdańsk: słowo/obraz/terytoria.

Czerkawska, A. (2012). O transgresji w edukacji dorosłych i poradnictwie. Edukacja Dorosłych, nr 2, s. 93-109.

Foucault, M. (1984). Przedmowa do transgresji. W: M. Janion, S. Rosiek (oprac.), Osoby. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie.

Ingarden, R. (1973). Książeczka o człowieku. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Kozielecki, J. (1987). Koncepcja transgresyjna człowieka. Warszawa: PWN

Kozielecki, J. (1997). Transgresja i kultura. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Kozielecki, J. (2004). Społeczeństwo transgresyjne. Szansa i ryzyko. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Maj, I. (2006). Homo symbolicus a homo economicus. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 8, s. 209-218.

Paleczny, T. (2014). Transgresja jako następstwo kontaktu kulturowego. W: T. Paleczny, J. Talewicz-Kwiatkowska (red.) Transgresja w kulturze. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Pascal, B. (1972). Myśli. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX

Paś, A. (2014). Filozoficzne i metodologiczne konteksty w badaniach biologicznych. Poznańskie Studia z Filozofii i Nauki, t. 2, nr 2, s. 205-225.

Szulakiewicz, M. (2010). Granice jako problem współczesnej kultury – wprowadzenie. W: M. Szulakiewicz (red.), Granice i ograniczenia. O doświadczeniu granic i ich przekraczaniu. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

Szymańska, J. (2014). Femen, czyli bojowniczki „sekstremizmu”. Lokalny i globalny wymiar kobiecego ruchu protestu z Ukrainy. Zeszyty Etnologii Wrocławskiej, t. 20, nr 1, s. 159-181.

Śląski, S. (2010). Zachowania transgresyjne – próba psychologicznego pomiaru. Przegląd Psychologiczny, t. 53, nr 4, s. 401-416.
Opublikowane
2017-07-16
Jak cytować
[1]
Kozłowska, K. 2017. Człowiek, który przekracza granice. O działaniach transgresyjnych na podstawie wybranych przykładów. Ogrody Nauk i Sztuk. 7, 7 (lip. 2017), 129-136.