Wokół powieści Od Karpat nad Bałtyk Anieli Gruszeckiej

  • Krystyna Gielarek-Gorczyca Uniwersytet Rzeszowski Aleja Rejtana 16c, 35-959 Rzeszów
Słowa kluczowe: powieść, historia, dziecko, wojna, praca na wsi, Gruszecka

Abstrakt

Aniela Gruszecka, choć mało znana, stworzyła niezwykle ciekawą powieść pod tytułem Od Karpat nad Bałtyk. Poruszała w niej szereg problemów, które nurtowały społeczeństwo po drugiej wojnie światowej: tożsamość narodową, pamięć historyczną, znaczenie dobra i zła w życiu, stosunki międzyludzkie, kierunek odbudowy rzeczywistości powojennej. Bohaterem uczyniła dziecko, bo do dzieci i młodzieży kierowała swoją twórczość. Uwagę czytelnika skupia również umiejętnie przeprowadzona stylizacja w zakresie języka – autorka do utworu wprowadziła elementy kultury językowej Kaszubów. Powieść Gruszeckiej warta jest tego, by się z nią zapoznać i wysnuć kilka refleksji.

Słowa kluczowe: powieść, historia, dziecko, wojna, praca na wsi, Gruszecka

 

Bibliografia

Araszkiewicz A., Dotknięcie ciała. Literacka strategia Anieli Gruszeckiej, [w:] Piliszewicz A. (red.), Krytyka feministyczna. Siostra teorii i historii literatury, Warszawa 2000

Bachtin M., Problemy literatury i estetyki, Warszawa 1982

Barthes R., Wstęp do analizy strukturalnej opowiadań, przeł. W. Błońska, „Pamiętnik Literacki” 1968, z. 4

Caillos R., Odpowiedzialność i styl, Warszawa 1967

Chrząstowska B., Wysłouch S., Poetyka stosowana, Warszawa 1978

Cieślikowski J., Literatura osobna, Warszawa 1985

Cieślikowski T., W kręgu genologii, interseksualności, teorii sugestii, Warszawa 1995

Cudak R. (red.), Polska genologia: gatunek w literaturze współczesnej, Warszawa 2009

Czechowski J., Funkcje edukacyjne literatury dla dzieci i młodzieży, „Kultura i Edukacja” 2007, nr 2

Dybeł K., Mistrz i uczeń w starofrancuskiej literaturze powieściowej, Kraków 2013

Frycie S., Literatura dzieci i młodzieży w latach 1945-1970, T. 2, Warszawa 1982

Frycie S., Ziółkowska-Sobecka M., Bojda W., Leksykon literatury dla dzieci i młodzieży, Piotrków Trybunalski 2007

Gruszecka A., Od Karpat nad Bałtyk, Kraków 1946

Hadaczek B., Polska powieść rozwojowa w dwudziestoleciu międzywojennym, Szczecin 1985

Hendzel W. (red.), Henryk Sienkiewicz – twórca i obywatel, Opole 2002

Jarzębski J., Proza dwudziestolecia, Kraków 2005

Jaworski S., Podręczny słownik terminów literackich, Kraków 2000

Koniński K. L., Przygoda w nieznanym kraju, „Przegląd Współczesny” 1993, nr 146

Kraskowska E., Piórem niewieścim. Z problemów prozy kobiecej dwudziestolecia międzywojennego, Poznań 1999

Kraskowska E., Sens „Przygody w nieznanym kraju” Anieli Gruszeckiej, „Teksty Drugie” 1995, nr 3/4

Kryński S., Na krawędzi siebie i świata. Anieli Gruszeckiej „Przygoda w nieznanym kraju”, [w:] Gutowski W., Owczarz E. (red.), Z problemów prozy – powieść o artyście, Toruń 2006

Leszczyński G., Baśń jako matryca doświadczeń egzystencjalnych, [w:] Leszczyński G. (red.), Rozigrana córka mitu, T. 1, Poznań 2005

Llosa M. V., Prawda kłamstwa, [w:] Llosa M. V., Prawda kłamstw. Eseje o literaturze, Poznań 1999

Ługowska J., Bajka w literaturze dziecięcej, Warszawa 1988

Markiewicz H., Rodzaje i gatunki literackie, [w:] Markiewicz H., Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1966

Miodońska-Brookes E. (red.), Genologia polska: wybór tekstów, Warszawa 1983

Ostasz M., Literatura dla dzieci i młodzieży w latach 1945-1956 w świetle krytyki, [w:] Heska-Kwaśniewicz K., Tałuć K. (red.), Literatura dla dzieci i młodzieży (1945-1989), T. 3, Katowice 2013

Ostaszewska D. (red.), Polska genologia literacka, Warszawa 2007

Pigoń S., Zarys nowszej literatury ludowej, Kraków 1946

Piwiński L. , Przygoda w nieznanym kraju, „Wiadomości Literackie” 1934, nr 15

Propp W., Morfologia bajki magicznej, Kraków 2011

Sienkiewicz B., Świat – barwny kilim („Przygoda w nieznanym kraju” Anieli Gruszeckiej), [w:] Sienkiewicz B., Literackie teorie widzenia w prozie dwudziestolecia międzywojennego, Poznań 1992

Sierotwiński S., Słownik terminów literackich, Wrocław 1986

Sławiński J. (red.), Słownik terminów literackich, Wrocław 2002

Sobiech A., Mistrz – nauczyciel w świecie magii, [w:] Leszczyński G. (red.), Kulturowe konteksty baśni. W poszukiwaniu straconego królestwa, T. 2, Poznań 2006

Todorov T., O pochodzeniu gatunków, „Pamiętnik Literacki” 1979, z. 3

Wachna D. Sposoby widzenia sztuki w „Wężach i różach” Zofii Nałkowskiej oraz w „Przygodzie w nieznanym kraju” Anieli Gruszeckiej, „Ruch Literacki” 2001, z. 5

Wdowiak A., Przygoda w nieznanym kraju czyli na obszarze psychicznej zmysłowości w powieści Anieli Gruszeckiej i Dubravki Ugresic, „Historia Pol(s)ki” 2010, nr 1

Opublikowane
2017-03-14
Jak cytować
[1]
Gielarek-Gorczyca, K. 2017. Wokół powieści Od Karpat nad Bałtyk Anieli Gruszeckiej. Ogrody Nauk i Sztuk. 6, 6 (mar. 2017), 423-434.