„Ojcowskim sercem i słowem” - instrukcja wychowawcza autorstwa Hieronima Floriana Radziwiłła

  • Paweł Gad Uniwersytet Śląski w Katowicach Wydział Nauk Społecznych, Instytut Historii ul. Bankowa 12, Katowice
Słowa kluczowe: Hieronim Florian Radziwiłł, wychowanie, magnat, szlachta, instrukcja, dziedzic, dzieci

Abstrakt

Hieronim Florian Radziwiłł był XVIII-wiecznym magnatem, który żenił się trzykrotnie. W oczekiwaniu na upragnionego dziedzica napisał instrukcję wychowawczą pt.: „Edukacja, którą, gdy mi Bóg wszechmogący pozwoli mieć dziadki, dać myślę”. Instrukcja liczyła 67 punktów w których książę opisał i wyłożył swoje metody wychowawcze. Pomimo, że miejscami może wydawać się ona nadto surowa, przy każdym punkcie zostało zamieszczone uzasadnienie, które wyjaśnia czytelnikowi poglądy magnata. Nie sposób odrzucić racjonalności wyjaśnień i argumentów, którymi poszczególne punkty pisma zostały opatrzone.

Bibliografia

Źródła archiwalne:

Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Radziwiłłów, dział IV: sygn.: 118, 624

Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie, Dział Rękopisów: sygn. 2332 I

Źródła publikowane:

Radziwiłł H.F., Diariusze i pisma różne, M. Brzezina (wstęp i oprac.), Warszawa 1998

Radziwiłł K.S., Diariusz podróży europejskiej (1684-1687), A. Kucharski (wstęp i oprac.), Toruń 2011

Bibliografia:

Anusik Z., Stroynowski A., Radziwiłłowie w epoce saskiej, „Acta Universitatis Lodziensis, Folia Historica, Historia Nowożytna” 1989, nr 33.

Augustyniak U., Instrukcja Bogusława Radziwiłła dla opiekunów jego córki Ludwiki Karoliny (Przyczynek do edukacji młodej ewangeliczki w końcu XVII wieku), „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 1992, t. 36.

Dymnicka-Wołoszańska H., Radziwiłł Hieronim Florian, [w:] Polski słownik biograficzny. t. 30, PAN/PAU, Kraków 1987

Dymnicka-Wołoszańska H., Radziwiłł Marcin Mikołaj, [w:] Polski słownik biograficzny. t. 30, PAN/PAU, Kraków 1987

Gad P., Legenda o okrutniku Hieronimie Florianie Radziwille, „Rocznik Bialskopodlaski” 2014, t. 22.

Gad P., Zagraniczna podróż młodego magnata w świetle diariusza Michała Kazimierza Radziwiłła „Rybeńki”, [w:] B. Mazurkowa, M. Marcinkowska, Sz. P. Dąbrowski (red.), Codzienność i niecodzienność oświeconych, t. 2, Katowice 2013

Litak S., Historia wychowania. Tom 1. Do Wielkiej Rewolucji Francuskiej, Kraków 2005.

Sapieha E., Kałamajska - Saeed M., Dom Sapieżyński, cz. II. Ikonografia, Warszawa 2008

Skrzypietz A., Hieronim Florian Radziwiłł w zalotach, [w:] B. Mazurkow, M. Marcinkowska, Sz. P. Dąbrowski (red.), Codzienność i niecodzienność oświeconych, t. 2, Katowice 2013

Sokołowski W., Instrukcja pedagogiczna dla Janusza Radziwiłła do Szkoły Zborowej w Wilnie: kartka z dziejów wychowania młodzieży szlacheckiej na Litwie w XVII „Rozprawy z Dziejów Oświaty” 1989, t. 32.

Targosz K., Jan III Sobieski mecenasem nauk i uczonych i uczonych, Wrocław 1991

Żołądź-Strzelczyk D., Instrukcje rodzicielskie jako źródło do badania dziejów wychowania XVI i XVII wieku, [w:] T. Jałmużna, I. Michalska, G. Michalski (red.), Konteksty i metody w badaniach historyczno-pedagogicznych, Łódź 2004

Żołądź-Strzelczyk D., Wychowanie dziecka w świetle staropolskiej teorii pedagogicznej, [w:] M. Dąbrowska, A. Klonder, (red.), Od narodzin do wieku dojrzałego. Dzieci i młodzież w Polsce, cz. 1. Od średniowiecza do wieku XVIII, Warszawa 2002

Opublikowane
2017-03-14
Jak cytować
[1]
Gad, P. 2017. „Ojcowskim sercem i słowem” - instrukcja wychowawcza autorstwa Hieronima Floriana Radziwiłła. Ogrody Nauk i Sztuk. 6, 6 (mar. 2017), 215-226.
Dział
DOŚWIADCZENIE