Psychologiczne konsekwencje zatłoczenia społecznego i zaangażowania technologicznego u adolescentów i młodych dorosłych

  • Anna Pyszkowska Uniwersytet Śląski w Katowicach Instytut Psychologii, ul. Grażyńskiego 53, 40-126 Katowice E-mail: a.pyszkowska@gmail.com
Słowa kluczowe: psychologia środowiskowa, zatłoczenie społeczne, anhedonia, poczucie jakości życia

Abstrakt

Cel badań. Celem niniejszej pracy było przedstawienie wyników badań eksploracyjnych mających na celu określenie związków i zależności pomiędzy zatłoczeniem, uzależnieniem od technologii, anhedonią i poczuciem jakości życia.

Metodologia. W badaniu wzięło udział 410 osób (351 kobiet, średnia wieku 22,38). 64% zamieszkiwała miasta powyżej 100 tysięcy mieszkańców. Wykorzystano dane zarówno ilościowe (kwestionariusze: TUI, SHAPS, KPJŻ) oraz jakościowe (pytania otwarte do respodentów).

Wyniki. Wykazano istotne statystycznie związki pomiędzy subiektywnym poczuciem zatłoczenia w sferze publicznej a  spadkiem poczucia jakości życia w sferze psychofizycznej (r=-0,21) i psychospołecznej (r=-0,16). Z kolei poczucie zatłoczenia w sferze domowej wiązało się z wyższym uzależnieniem od technologii (r=0,17) i niższym poczuciem jakości życia w sferze psychofizycznej (r=-0,26), psychospołecznej (r=-0,25) i podmiotowej (r=-0,21).  

Wnioski. Wyniki wskazują, że poczucie zatłoczenia społecznego istotnie wiąże się z niższym dobrostanem jednostek oraz wykorzystywaną przez niego technologią, z drugiej strony – jest zjawiskiem heterogenicznym, niejednoznacznym i  wymagającym dalszych badań w tym kierunku, biorąc pod uwagę wykazane różnice w  przeżywaniu tego zjawiska przez jednostki ze względu na subiektywnie odczuwany dyskomfort oraz specyficzne czynniki sytuacyjne.

 

 

Biogram autora

Anna Pyszkowska, Uniwersytet Śląski w Katowicach Instytut Psychologii, ul. Grażyńskiego 53, 40-126 Katowice E-mail: a.pyszkowska@gmail.com

Anna Pyszkowska jest doktorantką w Zakładzie Psychologii Zdrowia i Jakości
Życia w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Badawczo zajmuje się
wpływem warunków środowiskowych oraz efektywnością metod terapeutycznych na
poczucie jakości życia. Praktycznie zajmuje się pracą z dziećmi i młodzieżą z zaburzeniami
rozwojowymi oraz ich rodzinami. Wśród swoich zainteresowań naukowych wymienia:
psychologię jakości życia, somatopsychologię, profilaktykę zdrowia psychicznego,
psychologię ewolucyjną, terapię poznawczo-behawioralną.

Bibliografia

1. Bańka, A. (2002). Społeczna psychologia środowiskowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”.
2. Bell, P. A., Greene, Th. C., Fisher, J. D., Baum, A. (2003). Psychologia środowiskowa. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
3. Bottini, L. (2015). Is Urban Space Able to Affect Community Participation? a Research Proposal between Urban Sociology and Environmental Psychology. European Journal of Social Sciences, Education and Research, 4(1), 81-86.
4. Burszta, W. J., Czubaj, M. (2013). Ścięgna konsumpcyjne. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra.
5. Cacioppo, S., Capitanio, J. P., Cacioppo, J. T. (2014). Toward a Neurology of Loneliness. Psychological Bulletin. Advance online publication. Pobrano z: http://dx.doi.org/10.1037/a0037618
6. Evans, G. W., Lepore, S. J., Shejwal, B. B., Palsane, M. N. (1998). Chronic Residential Crowding and Children’s Well-Being. An Ecological Perspective. Child Development, 69 (6), 1514-1523.
7. Eurostat. (2015). Housing conditions. Pobrane z: http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Housing_conditions#Housing_quality.C2.A0.E2.80.94.C2.A0overcrowding.
8. Guillot, C. R., Bello, M. S., Tsai, J. Y., Huh, J., Leventhal, A. M., Sussman, S. (2016). Longitudinal associations between anhedonia and internet-related addictive behaviors in emerging adults. Computers in Human Behavior, 62, 475-479.
9. Levine, R. (2003). The kindness of strangers. American Scientist, 91 (3), 226-233.
10. Milfont, T. L., Denny, S. J. (2017). Everyday Environments and Quality of Life: Positive School and Neighborhood Environments Influence the Health and Well-Being of Adolescents. W: G. Fleury-Bahi, E. Pol, O. Navarro (red.), Handbook of Environmental Psychology and Quality of Life Research (ss. 369-384). Springer International Publishing Switzerland.
11. Mohseni, M., Dowran, B., Haghighad, M. H. S. (2008). Does the Internet Make People Socially Isolated? A Social Network Approach. Bangladesh e-Journal of Sociology, 5 (1), 1-13.
12. Moser, G. (2009). Quality of life and sustainability: Toward person–environment congruity. Journal of Environmental Psychology, 29(3), 351-357.
13. ONZ. (2015). World Population Prospects: The 2015 Revision – Key Findings and Advance Tables. Pobrano z: https://esa.un.org/unpd/wpp/Publications/Files/Key_Findings_WPP_2015.pdf.
14. Pelletier-Baldelli, A., Ives, L., Mittal, V. A. (2015). Increased Internet use and poorer ability to manage emotions in youth at high-risk for psychosis. Schizophrenia Research: Cognition 2, 220-226.
15. Pinker, S. (2015). Efekt wioski. Jak kontakty twarzą w twarz mogą uczynić nas zdrowszymi, szczęśliwszymi i mądrzejszymi. Warszawa: Charaktery Sp. Z.o.o.
16. Poprawa, R. (2011). Test problematycznego używania Internetu. Adaptacja i ocena psychometryczna Internet Addiction Test K. Young. Przegląd Psychologiczny, 54(2), 193-216.
17. Straś-Romanowska, M., Oleszkowicz A., Frąckowiak T. (2004), Charakterystyka Kwestionariusza Poczucia Jakości Życia. Wrocław: Instytut Psychologii UWr.
18. Thomsen, K. R., Whybrow, P. C., Kringelbach, M. L. (2015). Reconceptualizing anhedonia: novel perspectives on balancing the pleasure networks in the human brain. Frontiers in Behavioral Neuroscience, 9, 9-49.
19. UNESCO. (2014). Contribution to the 2014 United Nations Economic and Social Council (ECOSOC) Integration Segment. Pobrane z: http://www.un.org/en/ecosoc/integration/pdf/unesco.pdf.
20. Wittchen, H. U., Jacobi, F., Rehm, J., Gustavsson, A., Svensson, M., Jönsson, B., Olesen, J., Allgulander, C., Alonso, J., Faravelli, C., Fratiglioni, L., Jennum, P., Lieb, R., Maercker, A., van Os, J., Preisig, M., Salvador-Carulla, L., Simon, R., Steinhausen, H.-C. (2011). The size and burden of mental disorders and other disorders of the brain in Europe 2010. European Neuropsychopharmacology, 21, 655–679.
Opublikowane
2018-07-23
Jak cytować
[1]
Pyszkowska, A. 2018. Psychologiczne konsekwencje zatłoczenia społecznego i zaangażowania technologicznego u adolescentów i młodych dorosłych. Ogrody Nauk i Sztuk. 8, (lip. 2018), 421-429.