Znaczenie amatorskiego teatru dorosłych z perspektywy życiowych losów aktorów

  • Henryka Urszula Radziejowska Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. J. Korczaka w Warszawie
Słowa kluczowe: teatr amatorski, edukacja dorosłych, centrum kształcenia ustawicznego, dysfunkcyjne środowisko, emancypacja

Abstrakt

Abstrakt

            Cel. Opisanie bogactwa przeżyć estetycznych i egzystencjalnych aktorów-amatorów (słuchaczy Centrum Kształcenia Ustawicznego) oraz ukazanie przemian, które dokonały się w ich psychice i życiu pod wpływem działań teatralnych.

Metoda. Jest to badanie w działaniu (action research) z zastosowaniem studium indywidualnego przypadku. Wywiady otwarte, pogłębione z członkami zespołu teatralnego „Pół żartem, pół serio” stały się najbardziej przydatną techniką  badawczą. W badaniu metodą action research badacz działa na styku teorii i praktyki, występując w podwójnej roli: badacza obserwującego grupę teatralną z perspektywy kierownika, inicjatora działań oraz rzeczywistego członka badanej społeczności. Refleksyjny badacz, będący w środku działań, ma większe możliwości dotarcia do prawdy o fenomenie amatorskiego uprawiania sztuki teatralnej, która ujawnia się w „wirze życia” nieprofesjonalnych artystów i samego instruktora. Stąd też pojawiły się nawiązania do pewnych elementów biografii
aktorów-amatorów.  W ich wypowiedziach na plan pierwszy wysunął się emancypacyjny pierwiastek obecny w amatorskim uprawianiu sztuki teatralnej.

            Wyniki. Badania wykazały, iż sztuka teatralna jest skutecznym sposobem docierania
z treściami humanistycznymi do osób z grup dysfunkcyjnych i w tym sensie doskonałą psychoterapią oraz czynnikiem motywującym ich do rozwoju. Poprzez działania teatralne dokonały się istotne przemiany w świadomości aktorów-amatorów, co powodowało podejmowanie decyzji o głębokich zmianach w ich życiu osobistym. 

Wnioski. Dla aktorów-amatorów wywodzących się ze środowisk dysfunkcyjnych działalność teatralna jest nie tylko środkiem poznania i zrozumienia otaczającej ich rzeczywistości, ale też czynnikiem wyzwalającym ich z różnych schematów myślowych, ograniczeń, czy też swoistego zniewolenia (emancypacyjna funkcja teatru). W świecie płynnej zmiany teatr pełni często funkcję katalizatora niepokojów dręczących współczesnych ludzi, stając się wolności oraz poczucia sprawstwa.

 

Biogram autora

Henryka Urszula Radziejowska, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. J. Korczaka w Warszawie

Doktor nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Adiunkt w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. J. Korczaka w Warszawie. Zajmuje się problematyką pedagogiki kultury, andragogiki i gerontologii. Aktywnie działa na rzecz szeroko pojętego środowiska senioralnego, prowadzi amatorskie grupy teatralne skupiające osoby starsze. 

Bibliografia

1. Bauman Z. (2006). Płynna nowoczesność. (przekł. T. Kunz). Kraków: Wydawnictwo Literackie.
2. Cross K., P. (1981). Adult as Learners: Increasing Participation and Facilitating Learning [Dorosłe osoby uczące się: zwiększanie uczestnictwa i ułatwianie nauki]. San Francisco: Jossey-Bass.
3. DYSKURS: Pismo Naukowo-Artystyczne ASP we Wrocławiu. (2005), 3.
4. Gadamer H.-G. (1979). Rozum, słowo, dzieje. Szkice wybrane, (tłum. M. Łukaszewicz, K. Michalski), Warszawa: PIW.
5. Gadamer H.-G. (1993). Aktualność piękna. Sztuka jako gra, symbol i święto, (tłum. K. Krzemieniowa), Warszawa: Oficyna Naukowa.
6. Geertz C. (2005). Interpretacja kultur, Wybrane eseje, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
7. Jarvis P. (2004). Adult Education And Lifelong Learning: Theory And Practice [Edukacja dorosłych i uczenie się przez całe życie: teoria i praktyka]. Routledge.
8. Knowles M. S., Holton III S., Swanson R. A. (2009). Edukacja dorosłych. Podręcznik akademicki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
9. Malewski M. (1998). Teorie andragogiczne. Metodologia teoretyczności dyscypliny naukowej, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
10. Marczewski A., M. (2001-2011). Ja teatr http://www.marczewski.pl/136,Felietony-Ja-teatr.html.
11. Malewski M. (2010). Od nauczania do uczenia się. O paradygmatycznej zmianie w andragogice, Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
12. Mikołajczyk K. (2009). Teorie motywacji i ich znaczenie dla praktyki dydaktycznej
w szkoleniach komplementarnych, E-mentor, 4 (31).
13. Nowy Molier w Teatrze Polskim: Seweryn z Cieślak w „Szkole żon” (2018) http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/461071,Nowy-Molier-w-Teatrze-Polskim-Seweryn-z-Cieslak-w-Szkole-zon.
Opublikowane
2018-07-23
Jak cytować
[1]
Radziejowska, H. 2018. Znaczenie amatorskiego teatru dorosłych z perspektywy życiowych losów aktorów. Ogrody Nauk i Sztuk. 8, (lip. 2018), 391-402.
Dział
DOŚWIADCZENIE