Rola języka w rozwoju myślenia matematycznego. Ujęcie kognitywne

  • Aneta Katarzyna Brzezińska-Gębicka Zakład Wczesnej Edukacji i Kształcenia Nauczycieli, Wydział Pedagogiczny, Uniwersytet Warszawski, ul. Mokotowska 16/20, 00-561 Warszawa, Polska
Słowa kluczowe: edukacja matematyczna, myślenie matematyczne, konstruktywizm społeczny, lingwistyka kognitywna, imitacja, metafory

Abstrakt

Teza

W pedagogice i psychologii badacze skupiają uwagę na społeczno-kulturowych aspektach uczenia się i nauczania. Wielu autorów porusza kwestie językowe w kształtowaniu myślenia matematycznego. Brak w literaturze sprecyzowanych definicji, istnieje wiele odrębnie funkcjonujących stanowisk co do roli języka w rozwoju myślenia matematycznego. Próbą integracji treści jest analiza tematu w ujęciu kognitywnym.

Omówione koncepcje

Podstawą interpretacji jest lingwistyka kognitywna. Przyjmuje, iż poznanie matematyczne jest osadzone w kulturze z dwojakich przyczyn. Po pierwsze, myślenie matematyczne rozwija się dzięki mechanizmowi metaforyzacji. Po drugie, matematyka jest rodzajem instruktażu przekazywanego dzięki imitacji oraz w wyniku interakcji społecznych.

Wyniki i wnioski

Język jest katalizatorem matematycznego myślenia. Matematyka to proces dziedziczenia kulturowego. Propozycja kognitywna może być traktowana w kategoriach wskazówek dydaktycznych. Sama istotność roli języka jest jednak niewystarczającą, istnieje potrzeba badań nad tym jak uczyć języka, aby stał się on efektywnym narzędziem w procesie kształtowania myślenia matematycznego.

Oryginalność/wartość poznawcza podejścia

Analiza teoretyczna ukazuje problem konstruowania odpowiedniego języka przyczyniającego się do efektywniejszego poznania matematycznego. Autorka dostrzega tendencję do redukcji pojęcia myślenia matematycznego do zdolności matematycznych oraz degradacji języka matematyki i utożsamianie go z językiem edukacji matematycznej.

 

Biogram autora

Aneta Katarzyna Brzezińska-Gębicka, Zakład Wczesnej Edukacji i Kształcenia Nauczycieli, Wydział Pedagogiczny, Uniwersytet Warszawski, ul. Mokotowska 16/20, 00-561 Warszawa, Polska

Aneta Brzezińska-Gębicka, doktorantka w Katedrze Dydaktyki i Pedeutologii Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Trener, szkoleniowiec oraz reedukator uczniów szkół podstawowych. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół problematyki edukacji dzieci w wieku przedszkolnym
i wczesnoszkolnym, przede wszystkim edukacji matematycznej oraz nauki programowania. 

Bibliografia

1. Brożek B., Hohol M. (2014). Umysł Matematyczny. Kraków: Copernicus Center Press.
2. Chomsky N. (1982). Zagadnienia teorii składni. Wrocław: Ossolineum.
3. Dąbrowski M. (2007). Pozwólmy dzieciom myśleć. O umiejętnościach matematycznych polskich trzecioklasistów. Warszawa: Centralna Komisja Egzaminacyjna.
4. Dąbrowski M. (2013). (Za) trudne, bo trzeba myśleć ? O efektach nauczania matematyki na I etapie kształcenia. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
5. Ernest P. (1991). The Philosophy of Mathematics Education. Milton Keynes: Routledge Falmer.
6. Freudenthal H. (1973). Mathematics as an Educational Task. Dordrecht: Reidel.
7. Heller M. (1998). Czy świat jest matematyczny ? Zagadnienia Filozoficzne w Nauce XXII 1998, s. 3-14.
8. Kartezjusz, (2004). Medytacje o filozofii pierwszej. Kraków: Zielona Sowa.
9. Klus-Stańska D., Kalinowska A. (2005). Rozwijanie myślenia matematycznego młodszych uczniów. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „ŻAK”.
10. Klus-Stańska D., Nowicka M. (2005). Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej. Warszawa: Wydawnictwa Szkole i Pedagogiczne.
11. Kopciewicz L. (2012). Równa szkoła. Matematyka, władza i pole wytwarzania kultury. Warszawa: Engram.
12. Krygowska Z. (1979 ). Zarys dydaktyki matematyki. Tom 1. Warszawa: WSzP.
13. Lakoff G., Johnson M. (2011). Metafory w naszym życiu. Warszawa: Aletheia.
14. Mercer N., Sams C. (2006). Teaching Children How to Use Language to Solve Maths Problems. Early Education and Development 2006, Vol. 20, No.6, s. 507-526.
15. Piaget J. (2005). Mowa i myślenie dziecka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
16. Pogonowski J. (2011). Geneza matematyki wedle kognitywistów. Investigationes Linguisticae 2011 XXIII, s. 106-114
17 Polya G. (2009 ). Jak to rozwiązać ? Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Opublikowane
2018-07-23
Jak cytować
[1]
Brzezińska-Gębicka, A. 2018. Rola języka w rozwoju myślenia matematycznego. Ujęcie kognitywne. Ogrody Nauk i Sztuk. 8, (lip. 2018), 295-302.
Dział
DOŚWIADCZENIE